สอนนอกกรอบ: ย ทธว ธ จ บใจศ ษย

Transcription

1 สอนนอกกรอบ: ย ทธว ธ จ บใจศ ษย

2 สอนนอกกรอบ: ย ทธว ธ จ บใจศ ษย พ มพ คร งท 1 ธ นวาคม 2556 จำนวน 3,000 เล ม ผ เข ยน ว จารณ พาน ช ร ปเล ม ว ฒนส นธ ส วร ตนานนท พ มพ ท บร ษ ท สหม ตรพร นต งแอนด พ บล สช ง จำก ด สำน กงานส งเสร มส งคมแห งการเร ยนร และค ณภาพเยาวชน (สสค.) 388 อาคารเอสพ (ต ก IBM) ช น 13 ถนนพหลโยธ น แขวงสามเสนใน พญาไท กร งเทพฯ โทรศ พท : โทรสาร: , อ เมล: [email protected] คำนำ หน งส อ สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย น มาจากการ รวบรวมบ นท กใน บล อก จำนวน ๑๕ บ นท ก ท ผมลงบ นท กในช วงว นท ๕ เมษายน ๒๕๕๔ ถ งว นท ๒๑ กรกฎาคม ๒๕๕๔ จากการต ความหน งส อ Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LauAnne Johnson เม ออ านหน งส อเล มน ผมก บอกต วเองว า คร เลาแอนน จอห นส น เป น คร เพ อศ ษย คนหน ง ถ อยคำในหน งส อเล มน สะท อนว ญญาณคร ออกมาอย างช ดแจ ง เป นคร ท ใคร ครวญคร นค ด หาว ธ การจ ดการเร ยนร เพ อให ศ ษย เร ยนร ประสบผลสำเร จอย ตลอด เวลา โดยเอาใจใส และเข าใจศ ษย เป นรายคน มองอ กม มหน ง เร องราวในหน งส อเล มน เน นหล กการและ เทคน คการเป นคร น กสร างแรงบ นดาลใจ เห นค ณค า และความ สามารถของตนเอง ให แก ศ ษย ซ งเป นการกระต นพล งหร อศ กยภาพ ท มน ษย ท กคนม อย แล วภายในตน ให ออกมาทำหน าท เป นพล งเพ อ การเร ยนร เอาชนะความยากลำบากได

3 ช ว ตคร เป นช ว ตท ต องทำงานหน กหากต งใจเป นคร ท ด แต จะไม หน กเก นไปหากร ว ธ ทำงานอย างม ระบบ คำแนะนำในหน งส อเล มน จะช วยให คร เพ อศ ษย ไทยได แนวทาง เอามาทดลองฝ กฝน หร อเร ยนร อย างต อเน อง เม อทำจนชำนาญ คร ท กคนสามารถบรรล สภาพ คร สอนด ได อย างแน นอน และจะย งง ายข น หากคร รวมต วก นเป น ช มชนเร ยนร คร เพ อศ ษย - ชร. คศ. (Professional Learning Community - PLC) เพ อแลกเปล ยนเร ยนร ว ธ ปฏ บ ต หน าท คร แห ง ศตวรรษท ๒๑ เพ อให ศ ษย เร ยนแบบลงม อทำ และบรรล ท กษะแห ง ศตวรรษท ๒๑ ส งท บอกช ดเจนในหน งส อเล มน ค อ ช ว ตคร เป นช ว ตท ด เป น ช ว ตท ได ร บผลตอบแทนเป นความส ขทางใจส งมาก จากความสำเร จ ในช ว ตร นแล วร นเล า ข อความในตอนท ๔ เร อง ถ อยคำท ก องอย ใน ห เด ก เป นต วอย าง และผมเช อว า คร ท ร กและเอาใจใส ศ ษย ท กคน จะม ประสบการณ น ด วยตนเอง ข อความท งหมดในหน งส อ สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย น เคยรวบรวมพ มพ ไปคร งหน งแล วในหน งส อ ว ถ สร างการเร ยนร เพ อศ ษย ในศตวรรษท ๒๑ ซ งเป นหน งส อยอดน ยมขายด มาจน ป จจ บ น และดาวน โหลดได ฟร ท sskru.ac.th/data/learn_c21.pdf เม อสำน กงานส งเสร มส งคมแห งการเร ยนร และค ณภาพเยาวชน (สสค.) ดำร จะจ ดพ มพ หน งส อ สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เป นเล มแยกต างหาก ออกเผยแพร ให กว างขวางย งข นไปอ ก ผมก ม ความย นด และขออน โมทนา ในก ศลเจตนาน และขอแนะนำว า หล กการและว ธ การในหน งส อเล มน จะแจ มช ดย งข นเม อท านนำไป ทดลองปฏ บ ต และไตร ตรองเพ มเต ม ความร ความเข าใจจากผลของ การปฏ บ ต ผมเช อว าท านจะค นพบหล กการและว ธ การเพ มข นอ ก เป นอ นมาก และจะย งง ายข น หากท านทำเป น ชร. คศ. ต วอย างของ ชร. คศ. ไทย อ านได ท blog/krumaimai ว จารณ พาน ช พฤศจ กายน ๒๕๕๖

4 สารบ ญ เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร ๙ ให ได ความไว วางใจจากศ ษย ๑๕ สอนศ ษย ก บสอนหล กส ตรแตกต างก น ๒๗ ถ อยคำท ก องอย ในห เด ก ๓๓ เตร ยมต ว เตร ยมต ว และเตร ยมต ว ๓๙ คร เพ อศ ษย จ ดเอกสาร และเตร ยมตนเอง ๕๑ ทำส ปดาห แรกให เป นส ปดาห แห งความประท บใจ ๖๕ เตร ยมพร อมร บ การทดสอบคร ๗๓ และสร างความพ งใจในการเร ยนของศ ษย ว น ยไม ใช ส งน าร งเก ยจ ๘๑ สร างน ส ยร กเร ยน (๑) ๘๙ การอ าน ๑๐๗ ศ ราณ ตอบป ญหาคร และน กเร ยน ๑๑๓ ประหย ดเวลาและพล งงาน ๑๑๙ ย ส บป จากน ไป (จบ) ๑๓๓

5 เตร ยมทำการบ าน เพ อการเป นคร จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson

6 ผ เข ยนต งคำถามว าทำไมจ งม คร ถอดใจในช วงป แรกของช ว ต การเป นคร และตอบว า เป นเพราะภารก จของคร เป นเร องของ การส อสารความค ดท ซ บซ อนก บผ อ น และการศ กษา ความต งใจ ความฉลาด ความกระต อร อร น จะไม ช วยให ม ท กษะน โดยอ ตโนม ต ต องการการฝ กฝน เพราะว าตอนเร ยนคร อาจารย อย ข างเรา คอยช วยล นให เรา ประสบความสำเร จในการเร ยน แต ตอนทำหน าท คร น กเร ยนไม แคร ว า เราจะประสบความสำเร จหร อไม บางคนถ งก บแกล งให คร ล มเหลวด วยซ ำ เพราะว าตอนเป นน กศ กษา เพ อนชมความฉลาดของเรา ชมว า เราสอนเก ง เข ยนใบงานด แต ตอนเป นคร น กเร ยนอาจไม สนใจเร ยนเลย เพราะว าการสอนท ได ผลเป นเร องของ psychology (จ ตว ทยา) มากกว า pedagogy (การเร ยนการสอน) ด งท ผ เข ยนเคยได ร บ คำบอกจากศ ษย คนหน งว า คร สามารถกำหนดให น กเร ยนน งถ อ หน งส อห วยๆ ได ท งว น แต จะไม ม ว นบ งค บให น กเร ยนอ านหน งส อ น นได ค อการเร ยนน น บ งค บไม ได เป นความสม ครใจ ย นด ทำ ของน กเร ยนเอง คร ต องม ว ธ การใช จ ตว ทยา ให เก ดความอยากเร ยน ไม ใช บ งค บให เร ยน ผ เข ยน ค อ ผศ.เลาแอนน จอห นส น แนะนำว า คร ต องเตร ยมต ว ล วงหน า ๒-๓ ส ปดาห ก อนเป ดภาคเร ยน ม การเตร ยมห องเร ยน ซ งจะกล าวถ งโดยพ สดารในบ นท กต อๆ ไป เพ อให เห นว า คร เลาแอนน จอห นส น พ ถ พ ถ นรายละเอ ยดในการเป น คร เพ อศ ษย อย างย ง ท านบอกว า ในท ส ด ปร ชญาของการเป นคร ของท าน ค อ ทำ ให ศ ษย เช อว าความสำเร จเป นส งท เป นไปได ถ าน กเร ยนไม เช อว า ตนจะเร ยนได สำเร จ ไม ว าบทเร ยนจะง ายเพ ยงไร ไม ว าเด กจะฉลาด เพ ยงไร ก จะไม ประสบผลสำเร จในการเร ยน คร เพ อศ ษย จ งต องหาว ธ สร างความเช อม นในต วเด ก ต อความ สำเร จในการเร ยน ต องม ว ธ ลบล างความท อแท ส นหว งต อการเร ยนใน ต วเด ก สร างแรงบ นดาลใจ ความม งม น ในการเร ยน และช ว ตใน อนาคต น ค อส ดยอดหน าท ของคร เพ อศ ษย มองอ กม มหน ง คร ต องสร างความส มพ นธ ท ด ความไว เน อเช อใจ ความเข าใจซ งก นและก น ก บต วศ ษย โดยส งแรกๆ ท ต องทำค อ กำหนดบ คล กของตนเอง ในการสร างความส มพ นธ ก บเด ก และ ร กษาบ คล กน นให คงเส นคงวา เพ อไม ให เด กส บสน จะเป นคร ท ด เคร งคร ด ก ต องเป นอย างคงเส นคงวา จะเป นคร ตลก หร อม อารมณ ข น ก ต องเป นอย างคงเส นคงวา อย าม บ คล กแบบผ เข าผ ออก เด กจะ ส บสน และพาลไม เช อถ อคร และต องเล อกบ คล กความเป นคร ท ตรง 10 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 11

7 ก บบ คล กตามธรรมชาต ของตนเอง ไม เป นบ คล กท แสร งทำ ซ งเด กจะ จ บได บ คล กส วนหน งเก ดจากการแต งกาย คร ต องแต งกายด เร ยบร อย แต งต วพอด ไม มากไม น อยเก นไป และแต งให ถ กกาล- เทศะ เพ อสร างบรรยากาศในห องเร ยน เช นแต งส ทในว นสอบ แต งช ด พละในว นก ฬาน กเร ยน คร ต องสร างความเช อม นในความร ส กของศ ษย ว าเป นคร คนน เป นคร เพ อศ ษย ไม ใช คร เพ อก ซ งไม ใช สร างด วยวาจา แต สร างด วย การกระทำ แล วเด กจะไว ใจ และร วมม อในการดำเน นก จกรรมใน ช นเร ยน เร องสำค ญย งต งแต ว นแรก และตลอดไป ค อ ทำให ว น ยม ความหมายเช งบวก (positive discipline) เป นว น ยเพ อน กเร ยน ไม ใช ว น ยเพ อคร ให น กเร ยนร วมก นกำหนดว าเพ อให การเร ยนร ของ ช นเร ยนดำเน นไปได อย างด ควรม ข อกำหนดหร อข อห ามอะไรบ าง เป นข อตกลงร วมก น ไม ใช ข อกำหนดของคร แต คร ก ต องกำหนดกต กาของคร ด วย ซ งต องพ จารณาตาม ช วงช นของเด ก เด กเล กก บเด กว ยร น ต างก นมาก คร ต องปฏ บ ต ต อ เด กอย างเคารพร บฟ งความค ดเห นของเด ก ตามพ ฒนาการของเด ก เช นต องม ข อตกลงว า เม อคร ถาม เด กท ต องการตอบต องยกม อก อน ให คร ช ต ว จ งจะตอบได ไม ใช ตะโกนตอบท นท หร อจะให เด กตะโกน ตอบท นท พร อมก นก คนก ได เป นต น เร องข อตกลงพฤต กรรม ในช นเร ยนม รายละเอ ยดมาก และม หล กการทางจ ตว ทยาและ ประสบการณ ประกอบ น าอ านมาก และผมค ดว าอาจแตกต างก น ระหว างช นเร ยนอเมร ก นก บช นเร ยนไทย และน าจะเป นโจทย ว จ ยได คร เพ อศ ษย ต องแยกต วเด กออกจากพฤต กรรมของเด กคนน น เม อเด กแสดงพฤต กรรมท ไม ถ กต อง คร ต องแสดงว า โกรธ หร อ ร งเก ยจ พฤต กรรมท ไม ถ กต องน น ไม โกรธต วเด ก แสดงความ เมตตาท จะช วยเหล อเด ก ให หล ดพ นจากการแสดงพฤต กรรมท น า ร งเก ยจน น เพ อพ ฒนาตนเอง คร ต องทำให ศ ษย เข าใจว า การทำผ ดไม ใช เร องถาวร เป นเร อง ท แก ไขปร บปร งตนเองได เพ อตนเอง และคร จะช วยเหล อ หล กการอ กอย างหน งของคร ค อ ควบค มช นเร ยน ไม ใช ควบค ม น กเร ยน และควบค มช นเร ยนให ม ระเบ ยบ ม บรรยากาศน าเร ยน เพ อ ประโยชน ของเด ก ไม ใช เพ อประโยชน ของคร การจ ดระเบ ยบหร อ จ ดการช นเร ยนน คร เลาแอนน ม รายละเอ ยดมาก ต งแต ส ห อง กล น ระบบเส ยง แสงสว าง การจ ดแถวโต ะน กเร ยน ตำแหน งโต ะทำงาน และต เก บของของคร และตำแหน งท คร ย นสอน ต องกำหนดไว ล วงหน า เพ อให คร อย ในฐานะท จะจ ดการช นเร ยนได อย างม ประส ทธ ผลส งส ด 12 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 13

8 หล กการสำค ญอ กอย างหน งท คร เพ อศ ษย ต องย ดถ อ ค อ สอน เด ก มากกว าสอนว ชา และ ในการสอนว ชาน น พ งตระหน กว า ม เป าหมายเพ อค ณค า หร อการใช ในการดำรงช ว ตของศ ษย เช น คร ท สอนว ชาภาษา พ งตระหน กว าม เป าหมายท แท จร งค อเพ อให ศ ษย เร ยนร เร องการส อสาร (communication) ไม ใช แค เร ยนร ภาษา การเตร ยมต วท ยากอย างหน งค อ เตร ยมลบล างอคต ในต วคร เอง เช น อคต ต อศ ษย ท ไม ใช ผ วขาว อคต ต อเด กท ป ญญาท บ อคต ต อเด กซนหร อด อ เร องน คร เลาแอนน เข ยนอย างละเอ ยดพ สดาร และผมเห นว าสถานการณ แตกต างก นก บส งคมไทย แต ประเด นน ก น าจะเป นโจทย ว จ ยได เช นเด ยวก น ห วใจของบรรยากาศ และกต กา ในช นเร ยนค อ ความเคารพ ซ งก นและก น ระหว าง เพ อนน กเร ยนด วยก น และระหว างน กเร ยน ก บคร พฤต กรรมท เป นการละเม ดต อผ อ น เช นร งแกเพ อน ด า หร อ กล าวคำหยาบใส เพ อน รบกวนสมาธ ของช นเร ยน หร อของเพ อน เหล าน ถ อว าเป นความผ ด ท านผ อ านพ งตระหน กว าหน งส อเล มน เข ยนตามบร บทอเมร ก น เม อนำมาใช ในบร บทไทย ต องปร บให สอดคล องก บว ฒนธรรมไทย ว จารณ พาน ช ๑๓ ม.ค. ๕๔ (ท มา 14 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย ให ได ความไว วางใจ จากศ ษย จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson

9 คร ต องเร ยนร เสาะหา ทดลอง ว ธ สร างแรงบ นดาลใจให เด ก อยากเร ยน ร ส กสน ก และม ความส ขในช นเร ยน และในก จกรรม การเร ยนว ธ หน งค อบอกเด กว า เม อเร มต นเทอมท กคนได A คนท ต องการ A เม อส นเทอม ต องทำงานเพ อพ ส จน ตนเอง ว าค ควรก บ เกรด A และคร จะคอยช วยเหล อ แนะนำ คร ต องม ว ธ สร างความเช อม นในศ ษย ว าสามารถบรรล ความ สำเร จท ม งหว งได หากม อ ทธ บาท ๔ โดยท บางคนอาจต องม ความ เพ ยรส งกว า แต ไม ว าจะสำเร จได ง ายหร อยาก คร จะอย เค ยงข างเสมอ สร างแรงบ นดาลใจด วยศร ทธาในตนเอง ศร ทธาในอ ทธ บาท ๔ ผ าน การฝ กฝนเค ยวกรำ ในท ส ดศ ษย จะได ร บผล ๒ ต อ ค อได ร บความ สำเร จในผลการศ กษา และได ร บท กษะในการฝ กฝนเค ยวกรำ ตนเองเพ อการเร ยนร ไปตลอดช ว ต เล อกบ คล กการเป นคร ของตนและดำรงไว ให คงเส นคงวาตลอด ป การศ กษาน น เพ อ ไม ให น กเร ยนส บสน อาจเป นคร ต วตลก คร ด คร ใจด ได ท งส น แต ต องเป นธรรมชาต ของต วเราเอง ไม ใช แกล งเป น หร อเสแสร ง เพราะเด กจะจ บได และไม เช อถ อคร อ กต อไป การกำหนดบ คล กของตนไว ให ช ดเจน ม ประโยชน ในการใช บ คล กน นให เก ดประโยชน ต อ การสร างความส มพ นธ ท ใกล ช ด ไว เน อ เช อใจก นก บเด ก และช วยให ศ ษย ประสบความสำเร จ ในการเร ยนได ง ายข น พ งตระหน กว า เด กน กเร ยนจะส งเกตต วคร และส งท คร ทำ อย างละเอ ยด ตลอดว น หลายๆ ว น ด งน นคร ต องแต งต วด บ คล กด เอาใจใส ต วเอง เพ อเสร มบ คล กของตน ผ เข ยนยกต วอย าง ความต งใจดำรงบ คล กความเป นคร ของ ตนเองด งน เข มงวดแต ย ดหย น เน นใช อารมณ ข นมากกว าด ว า ไม ยอมร บความก าวร าว หร อพฤต กรรมไม เคารพผ อ น ร กว ชาของตน และย นด ต อรองพบก นคร งทางก บน กเร ยน คร ต องเร ยนร และปร บปร งบ คล กของความเป นคร ของตน ตลอดเวลา โดยเฉพาะอย างย ง ในช วงป แรกๆ โดยต องเข าใจว า น กเร ยนต องการผ ใหญ สำหร บเป นผ ช แนะ เป นท พ งทางใจ เป นผ นำ และบางคร งคร ก ต องข ดใจน กเร ยน หร อทำในส งท เด กไม ชอบ เพ อ ประโยชน ของ น กเร ยนเอง ผศ.เลาแอนน จอห นส น เข ยนเล าว ว ฒนาการกำหนดบ คล ก ความเป นคร ของตน ไว อย างละเอ ยด ท งส วนท ต องแก ไข และภาพ ท เป นอย ในป จจ บ น ค อ ความม อารมณ ข น การร จ กน กเร ยนเป นการ ส วนต วเป นรายคน และการระม ดระว งไม ทำให น กเร ยนเส ยหน า ข อค นพบสำค ญจากประสบการณ ส วนต วของ ผศ.เลาแอนน ค อเคร องแต งกายของคร เป นเคร องบอกบ คล ก อารมณ และส อสาร บรรยากาศความส มพ นธ ระหว างคร ก บน กเร ยน เม อคร แต งส ท 16 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 17

10 น กเร ยนจะร ส กบรรยากาศท เป นทางการและทำต วตามน น หากคร แต งต วตาม สบาย สวมเส อย ด เด กๆ จะร ส กว าเป นว นผ อนคลาย หร อจะม ก จกรรมสน กสนาน ข อแนะนำค อ จงแต งกายให ตรงตาม บรรยากาศท ต องการส อก บน กเร ยน หร อใช การแต งกายของคร ส อ ก บน กเร ยนว าในว นน นต องการให ห องเร ยนม บรรยากาศอย างไร อารมณ ความร ส กก บความเป นคร อารมณ ความร ส กกำหนดพฤต กรรม ส หน าท าทาง เด กม ผ สสะท ละเอ ยดและอ อนไหว จะร ส กพฤต กรรมท คร แสดงออกผ าน จ ตไร สำน กได และกลายเป นว าคร เป นผ กำหนดพฤต กรรม ของเด ก โดยตนไม ร ต ว เช น พฤต กรรมก าวร าว ส ญเส ยความ นใจในตนเอง (self esteem) เกล ยดโรงเร ยน ต อต านส งคม หร อในทางตรงก นข าม อาจสร างคนท อ อนไหวเห นอกเห นใจคนอ น เป นการสร างการเร ยนร แก ศ ษย ท สำค ญย งต อช ว ต ท ไม ใช เร องการเร ยนว ชา คร ต องฝ ก ต องเร ยนร การควบค มอคต ของตนเอง ท อาจ ทำร ายเด กโดยไม ร ต ว หร อในทางตรงก นข าม อาจสร างคนจ ตใจด โดยไม ร ต วเช นเด ยวก น ท กคน รวมท งคร ต องการให ผ อ นเคารพตน แต ไม สามารถ บ งค บความร ส กของผ อ นได รวมท งความร ส กของศ ษย และ บางคร ง คร อาจเผช ญสภาพท ม ศ ษย ท ต อต าน ไม เคารพคร ค อนห อง ส งท คร สามารถทำได ค อ ดำรงความเคารพตนเองและเคารพน กเร ยน ไม หาทาง บ งค บให น กเร ยนเคารพตน เพราะจะย งเป นการย วย ให สถานการณ เลวร ายย งข น เพราะจะเป น การทะเลาะก นระหว างคร ก บ ศ ษย 18 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 19

11 วาจาท าทางท คร ใช ในการเร ยกร องให น กเร ยนเคารพคร ม ก เป นการด ด าว ากล าว ซ งเป นการด ถ กน กเร ยน ว าน กเร ยนทำผ ด หร อ ม พฤต กรรมไม เหมาะสมต อคร จะย งทำให ความร ส กต อต านคร หร อ เกล ยดคร ย งเลวร าย หากน กเร ยนแสดงความต องการปฏ บ ต ไปในทางท ทำลาย ตนเอง อย าห ามปราม ให ชวนค ย และต งคำถาม ว าทำไมจ งต ดส นใจ เล อกทำ หร อแสดงพฤต กรรมเช นน น ให ถามและถาม และร บฟ ง คำตอบ เพ อให น กเร ยนค ดเอง ให ร จ กต งคำถามแก ต วเองเก ยวก บ พฤต กรรมของตน และได ค ด หร อได สต และถ าน กเร ยนขอ คำแนะนำ จงให คำแนะนำตามท คร ค ด ค อแทนท จะ ย ดเย ยดการ ส งสอน ต องเปล ยนเป นต งคำถาม เพ อให น กเร ยนต งสต แล วให น กเร ยนเป นฝ ายขอคำแนะนำเอง คร ไม ม ทางช วยด งน กเร ยนออกมาจากอบายม ข หร อหนทาง แห งความช วร ายหร อความ เส อม น กเร ยนต องเร ยนร ท จะนำเอา ต วเองออกมาจากทางเส อมน นด วยตนเอง คร ช วยได โดยช กจ งทาง อ อมให ศ ษย ฉ กค ด มองเห นทางเล อกท ด กว าด วยตนเอง สามารถ ว เคราะห ทาง เล อกในช ว ต และในท ส ดสามารถหล ดออกมาจาก อบายม ขได ผมค ดว า น ค อผลงานท ย งใหญ ของคร เพ อศ ษย ท หากม ความ ชำนาญส งในท กษะน จะช วยเปล ยนช ว ตให แก ศ ษย ว ยร นคนแล วคนเล า ได บ ญก ศลย ง คร ท ทำหน าท เช นน แหละ ท น กเร ยนจะจดจำไปตลอดช ว ต ลองค ดถ งคร ของตนเองก ได เราจะจำเร องราวด านการสอนไม ได แต จะจำเร องราวท เราประท บใจ จากการท คร ช วยต งคำถาม หร อให คำแนะนำ ให เรารอดพ นจากการเด นทางผ ดในช ว ต หร อคร ท มอบ ความไว วางใจ มอบหมายหน าท ให เราทำ โดยต งความหว งต อต วเรา ว าจะสามารถทำงานยากน นได อย างร บผ ดชอบ และแสดงความ ช นชมเม อเราทำหน าท น นก าวหน าไปเป นระยะๆ การใช คะแนนเป นเคร องม อสร างแรงจ งใจ คร ต องม ว ธ ใช คะแนนเป นเคร องสร างแรงจ งใจในการเร ยน ไม ใช ปล อยให คะแนน เป นส งบ นทอนกำล งใจในการเร ยน คร ใช คะแนนเป นเคร องม อได ๔ แบบ (๑) ใช เป นแรงจ งใจ (๒) ใช เป นเคร องบ นท กความก าวหน า (๓) ใช ประเม นการสอนของ ตนเอง (๔) ใช ลงโทษน กเร ยนท ไม เอาใจใส การเร ยน คร เลาแอนน ใช เฉพาะ ๓ ข อแรก และจะไม ใช ข อ ๔ เป นอ นขาด เพราะจะย งทำให 20 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 21

12 เด กย งเบ อการเร ยน และย งแสดงพฤต กรรมผ ดๆ มากย งข น คร - เลาแอนน เช อว าการใช คะแนน เป นเคร องม อด านลบตามข อ ๔ เป น ป ญหาหล กของการศ กษา ท ผล กให เด กจำนวนหน งม ท ศนคต ด านลบ ต อการเร ยน แบบฝ งใจ และจะออกจากการเร ยนกลางค นในท ส ด ย ดหล กอะไรในการให คะแนน เป นเร องละเอ ยดอ อนมาก และ คร ต องกำหนดไว เพ อความม มาตรฐานและจร ยธรรมของคร เอง ไม ว าทางโรงเร ยน เขตการศ กษา หร อกระทรวงศ กษาฯ จะม นโยบาย เร องน อย างไรก ตาม จะม ช องทางให คร ต องใช ว จารณญาณเสมอ คร จ งต องกำหนดหล กการของตนไว เพ อ ดำรงมาตรฐานท ส ง ม ความย ดหย น ย ต ธรรม คร ต องแจ งความก าวหน าของการเร ยนของศ ษย แต ละคนเป น ระยะๆ เพ อไม ให เด กและ ผ ปกครองตกใจ ซ งอาจนำไปส การร องเร ยน หล กการท พ งกำหนดให ช ดเจน ได แก จะให คะแนนเต มต อคำตอบท ถ ก และศ นย เม อคำตอบผ ด หร อจะให คะแนนแก ว ธ ค ดท เหมาะสม หร อความเข าใจ หล กการท ถ กต องด วย หร อจะให คะแนนความหม นเพ ยร ด วย แม คำตอบจะผ ด ในกรณ ท เด กต งใจเร ยน ขย น แต ข ก งวลตอนสอบ จ งตอบ ข อสอบได ไม ด จะให เกรดอย างไร ให ตามคะแนน ท งๆ ท ร ว าคะแนนน นไม สะท อนความสามารถท แท จร งของเด ก หร อ จะลดน ำหน กของผลสอบลงไป หร อจ ดสอบใหม ตอนหล ง เล กเร ยน จะดำเน นการอย างไร ต อเด กท เร ยนอ อน เด กฉลาด เร ยนร เร ว สามารถสอบได A โดยไม ต องเร ยน ในช นเร ยนหลบไป อ านหน งส อการ ต น และไม ส งการบ าน จะให เกรด A หร อไม เกรดท ให สะท อนเพ ยงความร หร อ รวมท งความขย นหม นเพ ยรและความเอาใจใส ต อการเร ยน ด วยหร อไม จะเพ มคะแนนความขย นหม นเพ ยรไหม จะให คะแนนต อการบ านท กช น หร อจะเล อกให เฉพาะช นท น กเร ยนคนน น ต งใจทำมากเพ อเร ยนท กษะใหม ท สำค ญ ท งๆ ท การบ านช นอ นๆ น กเร ยนทำผ ดเป นจำนวนมาก จะเล อกว ธ ใดระหว างว ธ ให คะแนน ๒ ข ว ข วหน งเร มจาก ๐ คะแนน ให น กเร ยนเก บคะแนนจากการสอบและทำ การบ านท ยากข นๆ คนท ทำโจทย ยากๆ ได จะได เกรด A อ กข วหน ง ให น กเร ยนท กคนได เกรด A สำรองไว ล วงหน า แล วคร ช วยให ศ ษย ทำงานหน กเพ อร กษาเกรด A ไว ให ได 22 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 23

13 จร งๆ แล ว เกรดไม สำค ญเท าก บส งท น กเร ยน และคร ได เร ยนร และส งท คร ไม ควรทำ ค อ พยายามให การบ านแก น กเร ยนอย างหน ก หร อข มขว ญเด ก ว าตนเป นคร ท ห น ยากมากท จะม น กเร ยนได เกรด A หร อแสดงท าท ว าคร ใจด จะให A ท กคนโดยไม ม เง อนไข ผมประท บใจความละเอ ยดอ อนของคร เลาแอนน ในการให คะแนนว ชาท ค อนข างเป นนามธรรม (abstract) โดยคำน งว า เด ก แต ละคนม ระด บพ ฒนาการจากการค ดได แค ระด บร ปธรรม ส ความ สามารถค ดเป นนามธรรมไม พร อมก น แม อาย จะเท าๆ ก น จะม เด ก บางคนท เคยเร ยนด จะเร ยนว ชาเหล าน ได ยากมาก ก อความท อถอย ให เด ก การให คะแนนข อสอบว ชากล มน (เช น จร ยธรรม เศรษฐศาสตร พ ชคณ ต) แก เด กท ระด บพ ฒนาการการค ดแบบ abstract ย งไม ค อยด เช นน ต องหย อนความเคร งคร ด ไม เร ยกร องให เด กยกต วอย างเอง เพ ยงแค อธ บายหล กการและยกต วอย างตามท คร สอนได ก ควรได คะแนนด ต อไปเม อพ ฒนาการด าน abstract thinking ของเด กคน น นมาถ ง เขาจะเข าใจได ล กเอง คร ต องละเอ ยดอ อนไม เร ยกร อง ความเข าใจท ล กในเร อง abstract จากน กเร ยนท สมองย งพ ฒนา ไม ถ ง จนทำให เด กท อถอยขาดความม นใจตนเอง ให น กเร ยนให คะแนนตนเอง เม อจบภาคการศ กษา และคร ม เกรดของน กเร ยนท กคนแล ว (แต ย งไม ได ส งไปย งฝ ายว ชาการ) คร เลาแอนน ม ว ธ ตรวจสอบว า น กเร ยนสมควรได ร บเกรดน นๆ หร อไม รวมท งเป นว ธ ให น กเร ยน ประเม นผลการสอนของคร ทางอ อมด วย โดยให น กเร ยนแต ละคน เข ยนเร ยงความสะท อนภาพหร อความประท บใจ (ท งทางบวกและ ทางลบ) การเร ยนว ชาน นอย างไร รวมท งบอกว าตนค ดว าตนควรได เกรดอะไร เพราะเหต ใด ซ งจะช วยให คร ได เข าใจม มมองของเด กต อ เกรด ซ งเป นม มมองท ต างจากม มมองของคร ในประสบการณ ของคร เลาแอนน น กเร ยนชอบท ได เข ยน เร ยงความช นน บ อยคร งน กเร ยนให เกรดตนเองต ำกว าท คร ให และม บางคร งท เม อคร อ านเร ยงความแล ว ไปขย บเกรดของเด กคนน นข น แต ไม ม เลยท น กเร ยนโดนลดเกรด คร เลาแอนน ม ว ธ ให น กเร ยนเข ยนเร ยงความแบบไม ธรรมดา เร มด วยการอ านน ทานเร อง True Story of the 3 Little Pigs by A. Wolf (เพ อสร างความเข าใจว า อคต เข าข างตนเองเป นของธรรมดา) แล วจ งบอกให น กเร ยนสมมต ตนเองเป นคร เลาแอนน เข ยนจดหมาย สะท อนภาพพฤต กรรมการเร ยน และผลการเร ยน ของน กเร ยน (ตนเอง) ในว ชาน น ตลอดเทอม และบอกว าให เกรดอะไร เพราะเหต ใด 24 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 25

14 โดยคร เลาแอนน จะบอกน กเร ยนให จ นตนาการว าตนเองเป นคร เลาแอนน มองน กเร ยนจากม มมองของคร ตามประสบการณ ของคร เลาแอนน ม น กเร ยนซนๆ ๒-๓ คน เข ยนเร ยงความแบบทะล ง ไร สาระ แต น กเร ยนเก อบท งหมดจะต งใจ เข ยนอย างจร งจ ง เข ยนอย างซ อส ตย และเจาะล กกว าท คร ค ด และ สะท อนให ความค ดด ๆ แก คร ให คร เอาไปปร บปร งตนเอง ให ได เกรด A บ าง ผมเก บความจากหน งส อเล มน อย างละเอ ยด เพราะประท บใจ ความละเอ ยดประณ ตในความเป นคร ของ คร เลาแอนน จร งๆ ว จารณ พาน ช ๑๕ ม.ค. ๕๔ สอนศ ษย ก บสอนหล กส ตร แตกต างก น (ท มา จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson

15 การสอนศ ษย ก บการสอนตามหล กส ตรแตกต างก น ท จร งบ นท กน ผมถอดความมาจากห วข อในหน งส อว า Covering Curriculum is Not Teaching ซ งหมายความว าการตะล ยสอนให ครบตามหล กส ตรไม ใช ก จของคร ท ด หร อคร เพ อศ ษย การทำเช นน น เป นก จของ คร เพ อก ค อเพ ยงแค สอนให ครบตามท กำหนดใน หล กส ตร ไม ได พ จารณาหร อเน นท การเร ยนร ของศ ษย การสอนศ ษย เน นท การเร ยนร ของศ ษย ไม ใช เน นท การสอนของ คร ไม ใช เน นการสอนให ครบตามเอกสารหล กส ตร ความยากลำบาก ของน กเร ยนอย างหน งค อ เป น โรคสำล กการสอน เพราะโดน ย ดเย ยดเน อหาความร มากเก นไป โดยไม คำน งถ งระด บพ ฒนาการทาง สมองของเด ก ท แม อาย เท าก น เร ยนช นเด ยวก น แต พ ฒนาการทาง สมองบางด านต างก น หากคร ไม เอาใจใส ไม ส งเกตเด กท สมองย งพ ฒนา ไม ถ งข นท จะเข าใจสาระว ชาน น จะเบ อหร อเกล ยดการเร ยนว ชาน น และอาจทำให เกล ยดการเร ยนท งหมดไปอย างน าเส ยดาย ท จร งคร เป นบ คคลท น าเห นใจมาก เพราะว ชาท กำหนดไว ใน หล กส ตรม กจะแน นเก นไปเสมอ เพราะในส งคมสม ยใหม ว ชาความร เพ มข นอย างมากมายเก นกำล งท คร จะสอนหมด และน กเร ยนจะร บได หมด หากคร เน นท สาระ (content) ไม เน นท การค ดและความเข าใจ หล กการ คร เพ อศ ษย จ งต องต ความหล กส ตร ทำความเข าใจศ ษย และ ทำหน าท โค ช หร อ facilitator ให ศ ษย ได เร ยนเพ อบรรล 21 st Century Skills ตามระด บพ ฒนาการทางสมอง โดยใช หล กส ตรเป น แนวทางในการจ ดการเร ยนร ออกแบบการเร ยนร และออกข อสอบ เพ อทดสอบผลส มฤทธ ของการเร ยนร เพ อต ดตามน กเร ยนเป นรายคน ไม ใช ทำตามหล กส ตรแบบเป ดหล กส ตรสอน การทำหน าท คร แบบน แหละท ท าทายมาก สน กมาก เร ยนร มาก และสร างความส มพ นธ ระหว างคร ก บศ ษย ให ความส ข ป ต ส ข แก คร เก นกว าเง นเด อนและค าตอบแทนอ นๆ ท ได ร บ หล กการท คร เลาแอนน แนะนำค อ ให จ ดลำด บความสำค ญของ สาระในหล กส ตรและวางแผนการเร ยนของน กเร ยนไว ตลอดเทอม โดยต องเข าใจด วยว าน กเร ยนม ว ชาอ นท ต องเร ยน ต องสอบ และย งม ก จกรรมนอกหล กส ตรอ กมากมายและในทำนองเด ยวก น ต วคร เองก ม หน าท อ กหลายอย างรวมท งย งม ภาระส วนต วอ กด วย ช ว ตการเป นคร เป นช ว ตท ถ กเร ยกร องให ต องทำต องร บผ ดชอบหลากหลายด าน ต อง เอาชนะความว นวาย จ ดระบบต วเองบร หารเวลาให ได และต องฝ ก น กเร ยนให บร หารเวลาของตนเป นด วยรวมท งให ร จ กควบค มตนเอง จ ดการช ว ตและเวลาของตนเองเป นด วย 28 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 29

16 ลงท ายน กเร ยนก บคร ต องเร ยนว ชาเด ยวก น ฝ กฝนเร องใหญ ของช ว ตในทำนองเด ยวก น ค อ การควบค มจ ดการช ว ตหร อเวลาของตน และจ ดลำด บความสำค ญของส งท ต องทำ ในท ามกลางภารก จหร อ ส งท เข ามาเร ยกร องต องการต วเราล นหลาม โดยท ส งเร ยกร องร นแรงย ง ค อ ก เลส โลภะ โทสะ โมหะ ของ ต วเรา ท ต วเราเองก อข นเองและท โดนกระต นโดยสภาพแวดล อม รอบข าง คร ต องเข าใจส วนน ท เป นธรรมชาต ท เก ดข นต อน กเร ยน เช น น กเร ยนว ยร น จะม แรงข บด นทางเพศบางคนร นแรงมาก คร จะต องหา ทางบ รณาการความร และท กษะเพ อให น กเร ยนสามารถผ านพ นอ ปสรรค ในช ว ตช วงน ไปให ได น ค อส วนหน งของการเร ยนร ท กษะช ว ต ค อ ท กษะช ว ตการเป นว ยร นท เป นส วนหน งของ 21 st Century Skills คร ของศ ษย ท เป นว ยร นท ไม ได เอาใจใส จ ดการเร ยนร ท กษะ ช ว ตการเป นว ยร นให แก ศ ษย ปล อยให ศ ษย ลองผ ดลองถ กเอง และ ม เด กลองผ ดหมดอนาคตไปจำนวนมากไม ถ อเป นคร เพ อศ ษย ม คร จำนวนหน งม งสร างหล กฐานเอกสารว าตนได ทำหน าท สอน อย างด ครบถ วน สมบ รณ แต ไม ได เอาใจใส การเร ยนร ของศ ษย ไม ได เอาใจใส ศ ษย เป นรายคน คร เช นน ไม ใช คร เพ อศ ษย คร ท ม งสอนว ธ ตอบข อสอบอาจทำให ผลสอบของศ ษย ด โรงเร ยนม ช อเส ยง และเขตพ นท การศ กษาของตนพอใจ ผ บร หารของ กระทรวงศ กษาฯพอใจ แต ประโยชน ต อช ว ตในอนาคตของศ ษย ไม มาก ส การสอนเพ อสร างการเร ยนร อย างแท จร งในต วศ ษย ไม ได โดยเฉพาะการเร ยนร เพ อบรรล ท กษะท ซ บซ อนท เร ยกว า 21 st Century Skills ท จะช วยให ศ ษย ประสบความสำเร จในการดำรงช ว ต ในโลกอนาคตท ซ บซ อน แปรผ น ไม แน นอน ม คร จำนวนหน ง ไม ต องการร บแรงบ บค นใดๆ ม งแต จะจ ดการ เร ยนร เพ อความสน กสนานของเด ก ซ งอาจจะเป นโครงการให น กเร ยน ทำโครงการละหลายๆ ส ปดาห แต ไม ได วางพ นฐานความร และท กษะ สำหร บการเร ยนร ในช นถ ดข นไป เร องเล าจากคร เลาแอนน คร งหน ง คร เลาแอนน ก บท มคร อ ก ๓ คน ได ร บมอบหมายให ด แลน กเร ยนว ยร น ๕๐ คน ท ม ป ญหาไม เอาใจใส การเร ยน อ าน หน งส อไม ออกและเบ อเร ยน ศ กษาธ การเขตการศ กษาให คำแนะนำ แก ท มคร ว า การสอนตามหล กส ตรไม ใช การสอนท แท จร ง (covering curriculum is not teaching) ไม ม ใครคาดหว งให ค ณ แก ป ญหาให เด กกล มน เร ยนท นกล มปกต โดยการสอนให จบเล มตำรา 30 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 31

17 ภายใน ๑ ป ขอแนะนำให เล อกสาระส วนท ค ดว าสำค ญท ส ด และ สอนให เด กเข าใจ อย าพยายามสอนท กเร อง ให เล อกเฉพาะส วนท เป น หล กการและท กษะท สำค ญท ส ด จงสอนให น กเร ยนร ว ธ เร ยน เพ อให เขาเร ยนส วนท เขาล าหล งได เอง ท มคร ทำตามคำแนะนำและพบว า ได ผลอย างน าพ ศวง เม อ น กเร ยนตระหน กว าคร พร อมท จะสอนช าลงในส วนท น กเร ยนเข าใจยาก น กเร ยนก ม กำล งใจเร ยนเพ มข น เอาใจใส การเร ยนเพ มข น และเร ยน เสร มส วนท ตนเร ยนช าด วยตนเอง ในท ส ดน กเร ยนกล มน ม ผลการเร ยน เท าก บน กเร ยนกล มปกต ในว ชา ภาษาอ งกฤษ ประว ต ศาสตร และ คอมพ วเตอร และเร ยนได ด กว าในว ชาคณ ตศาสตร รวมท งเร ยนตำรา เล มน นได ตลอดเล ม น กเร ยนกล มน นสอนคร เลาแอนน ว า เด กๆ ม พล งความ สามารถในการเร ยนมากกว าท เราค ด หากเขาม กำล งใจและร ส กค ณค า ของการเร ยน คร ท เอาใจใส ท ทำให เด กร ส กว าตนเป นคนสำค ญในใจคร คร ท พร อมจะเด นเค ยงค ไปก บการเร ยนของเด ก จะช วยให เด กเร ยก พล งการเร ยนร ของตนค นมา และเร ยนร ได อย างม พล ง ว จารณ พาน ช ๒๐ ม.ค. ๕๔ ถ อยคำท ก อง อย ในห เด ก (ท มา 32 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson

18 เหต การณ น ประท บใจคร เลาแอนน ไม ร ล ม และสอนว า คำพ ด เช งบวกต อเด กแต ละคนม ผลต อการสร างพล งในช ว ตของเด กมาก แค ไหน และในทางตรงก นข าม คำพ ดเช งลบเหย ยดหย นเด กจะทำลาย ช ว ตเด กได มากเช นก น ท จร งบ นท กน ผมถอดความมาจากห วข อในหน งส อว า There is No Such Thing as A Casual Remark to A Child ซ ง หมายความว าอย าค ดว าคำพ ดท คร พ ดแบบไม ต งใจ จะเป นเร องเล ก สำหร บศ ษย เร องน ก เป นเร องเล าเช นเด ยวก นก บเร องเล าในตอนท แล ว คร เลาแอนน เป นน กส งเกต น กเก บเอาเหต การณ ท เก ดข นใน ช ว ตการเป นคร ในปฏ ส มพ นธ ระหว างตนก บศ ษย เอามาต ความหา ความหมายเพ อการเร ยนร ของตนแล วรวบรวมเอามาเล าในหน งส อเล มน ว นหน งหล งจากการแข งข นก ฬา ดาราน กก ฬาค ยโม ก นโขมงใน กล มตนและสาวๆ ในช วงเวลาก อนเร มช นเร ยน น กก ฬาเหล าน ค อ ดาวดวงเด นและข างๆ กล มดาราม น กเร ยนร ปร างผอมแห ง เง ยบขร ม ไร ความเด นด งช อ ซ น น งฟ งอย างเง องหงอย คร เลาแอนน เด นไป ข างๆ โต ะท ซ นน งและเอ ยก บพอลผ เป นดาราน กก ฬาว า คร ภ ม ใจใน ความสามารถของเธอ พอล และคร เช อว าเธอจะออกไปประสบ ความสำเร จหล งออกจากโรงเร ยนด วย คร ไม อยากเห นล กศ ษย ท ช ว ตข น ส จ ดส งส ดตอนอาย ๑๖ แล วหล งจากน นช ว ตก ตกต ำหล งออกจาก โรงเร ยนม ธยม พอลตอบว า สบายมากคร บ แมวมองหาน กก ฬากำล งมาต ดต อ ผมแล วคร บ คร เลาแอนน พ ดเบาๆ ก บซ นผ กำล งจ องไปท พอลว า คร เช อว าเธอจะเป นคนท ช ว ตข นส จ ดส งส ดในช วงเวลาหล งๆ ของ ช ว ต ซ นม ใบหน าแช มช นข นท นท ขย บต วน งตรง และตอบว า ผมก ค ดว าอย างน นคร บ คร เลาแอนน ร ส กภ ม ใจท ได ช วยยกระด บความม นใจตนเองให แก ซ น แล วเด นไปอ กทางหน งของห อง และผ านโต ะของเด กหญ งข อาย ท ส ดในช นช อ มาร ซ คร เลาแอนน หย ดมองหน ามาร ซ และพ ดว า เธอ ก เหม อนก น เธอจะเป น late bloomer แต เธอจะเป นดอกไม ดอกโต ท งดงามมาก ม ผลให มาร ซ อายม วนต วน แล วคร เลาแอนน ก ล มเหต การณ น น จนว นหน งหล งจากน นหลายเด อน ในงาน open house ในตอน จะจบงานแม ของซ นมาหาคร เลาแอนน ท ห อง เม อคร ย นม อให จ บ แม ของซ นจ บม อของคร เลาแอนน ด วยม อท งสองและบ บแน น พร อมท ง กล าวว า ขอขอบค ณ ต อคำพ ดท คร พ ดก บซ น ซ นเล าให ฟ งว า คร พ ดว า ต วเขาจะประสบความสำเร จในช วงหล งของช ว ต เขาไม ควร ก งวลว าไม เป นดาวก ฬาหร อเด นด งในโรงเร ยนในเวลาน คร น าจะได 34 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 35

19 เห นเขาย มตอนท เขาเล าให แม ฟ ง ตอนน ช ว ตของเขาเปล ยนไป คร ได ช วยเปล ยนช ว ตของเขา ฉ นไม ร ว าจะขอบค ณคร ได อย างไร จ งจะสม ก บท คร ได ช วย ซ น คร เลาแอนน ได แต ตะล ง จนแม ของซ นลาไป ไม น กว าคำพ ด ประโยคเด ยวจะม พล งถ งขนาดน น และเหต การณ น นจะเป นพล งใจ ให คนเป นคร ได หลายเด อนแต ย งไม หมด ก อนท คร เลาแอนน จะออกจาก ห อง แม ของมาร ซ ก มามองผ านบานประต เม อเห นแม ของมาร ซ เต มตาก ร ว าแม ล กค น เป นพ มพ เด ยวก นในความข อาย ฉ นเพ ยงต องการมาขอบค ณท คร พ ดก บ มาร ซ ว าเธอเป น คนชน ด บานช า แต จะเป น ดอกไม ท งดงามมากในว นหน ง มาร ซ ร องไห เม อเธอเล าให แม ฟ งและฉ นก ร องไห ด วย เพราะเราก งวล ว าต อไปเม อเธอโตข นเธอจะม ช ว ตท ด ได อย างไร ตอนน เราไม ก งวล แล ว เพราะเธอได กลายเป นเด กท ม ความส ข คร เลาแอนน ไม กล าเอ ยคำพ ด เพราะเกรงว าหากพ ดออกไป คร ก จะร องไห ด วยจนแม ของมาร ซ ลากล บไป เหต การณ น ประท บใจคร เลาแอนน ไม ร ล มและสอนว า คำพ ดเช ง บวกต อเด กแต ละคนม ผลต อการสร างพล งในช ว ตของเด กมากแค ไหน และในทางตรงก นข าม คำพ ดเช งลบเหย ยดหย นเด ก จะทำลายช ว ต เด กได มากเช นก น คร เลาแอนน ร บบ นท กไว ว า จงระม ดระว งคำพ ด คำพ ดของ คร อาจก องอย ในห เด กไปช วช ว ต ถ อยคำของคร คนหน งท ย งก องอย ในห ท งสองของผม ค อคำของ คร ใหญ โรงเร ยนช มพร ศร ยาภ ย (ช อในตอนน น) ในป พ.ศ. ๒๔๙๗ ในช นเร ยนว ชาศ ลธรรม ช น ม.๓ คร คล อง บ ญเอ ยม เฉลยข อสอบ และยกคำตอบของผมซ งตอบไม ตรงก บคำเฉลย แต คร บอกว า คำตอบของผมแสดงว าผมเข าใจล กไปอ กช นหน ง เป นคำชมท ก องอย ในห ของผมมาตลอดช ว ต โดยผมไม เช อท คร บอกและค ดว าคร ม ฉ นทาคต ว าผมเป นหลานของเพ อนของท านท ได ช อว าเป นอ จฉร ยะใน 36 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 37

20 หม เพ อนและคร ค อนายย เก ย หร อนายธรรมทาส พาน ช ท านคงเช อว า เม อล งม สมองด หลานจะต องม สมองด ด วย ซ งผมไม เช อ แต คำชมน ก ให ความช มช นแก ใจผมอย างย ง และกล บไปเล าให พ อแม ฟ งเหม อน ศ ษย ท งสองของคร เลาแอนน ว จารณ พาน ช ๒๐ ม.ค. ๕๔ เตร ยมต ว เตร ยมต ว และเตร ยมต ว (ท มา 38 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson

21 คร ต องเตร ยมต วล วงหน าก อนเป ดเทอม ๒-๓ ส ปดาห เพ อให ตนเองพร อมท ส ดต อการจ ดการช นเร ยน ให น กเร ยนเข าส ความเป น ระเบ ยบเร ยบร อยภายใน ๒-๓ ว นแรก ม ฉะน น สภาพการเร ยนของ น กเร ยนในช นอาจเละเทะไปตลอดป เพราะว าเม อโรงเร ยนเป ดงานต างๆ จะประด งเข ามายากท คร จะ ต งต วต ดหากไม เตร ยมต วต งหล กไว ล วงหน า การเตร ยมต วน จะช วย ให น กเร ยนเก ดความประท บใจและพร อมท จะร วมม อก บคร ร วมก น ฝ าฟ นอ ปสรรคไปส ความสำเร จของน กเร ยนและม ความส ขสน ก สนาน ก บการเร ยนไปตลอดป ค อให ค ณแก ท งน กเร ยนและแก คร คร เลาแอนน เล าละเอ ยดมาก ผมจะไม จาระไนอย างน นขอจ ด กล มการเตร ยมต วว า ประกอบด วย เตร ยมเคร องใช สำหร บคร และบางอย างสำหร บอำนวยความ สะดวกแก ศ ษย เตร ยมตกแต งห องเร ยนให ม บรรยากาศเอ อต อการเร ยน และด ต อส ขภาพหร อป องก นโรค เช น โรคหว ด เขาเอ ยถ ง เคร องกรองอากาศชน ดกำจ ดฝ น และเช อโรคด วย เตร ยมหน งส อสำหร บเด กรวมท งร ปภาพและแผนผ งประกอบ การเร ยนร ผมอ านตอนน ด วยความประท บใจในความละเอ ยดลออ เอาใจ ใส รายละเอ ยดปล กย อย ท แสดงถ งความเป น คร เพ อศ ษย ของ คร เลาแอนน การเตร ยมต วท กเร องม คำอธ บายว าจะเก ดประโยชน ต อศ ษย อย างไร หร อช วยให เก ดความส มพ นธ ท ด ระหว างศ ษย ก บคร อย างไรช วยให คร เอาใจใส ด แลศ ษย เป นรายคนได อย างไร ท งๆ ท คร ม งานมากม งานหลายหน า และม ศ ษย หลายช นเร ยน เคล ดล บค อ การจ ดแฟ มท ม ส วนของน กเร ยนเป นรายคนสำหร บใส เอกสารแจก เตร ยมไว ให น กเร ยนท ขาดเร ยน หร อเอาไว เต อนว าน กเร ยนคนไหน ย งไม ส งการบ าน น ค อส ดยอดของการจ ดระบบต วเอง และการจ ดระบบช นเร ยน น กเร ยนจะร ข อตกลงหร อกต กาเพ อช วยให คร ช วยด แลส งเสร มการ เร ยนร ของศ ษย แต ละคนทำให การดำเน นการในช นเร ยนเป นไปอย าง ม ระบบไม ม ว ไม ข นอย ก บว าคร ม ความจำด หร อข หลงข ล ม เพราะ ท กอย างม ระบบหมด เป ดแฟ มด ก ตรวจสอบได ท นท แต ต องม หลาย แฟ มและต องร บเก บเอกสารเข าแฟ มรวมท งน กเร ยนก จะต องร วมม อ ส งการบ านให ตรงตะกร า ไม ร อเอกสารบนโต ะคร ซ งหากทำ ถ อว า ผ ดว น ยร นแรงเพราะเป นการทำลายความราบร นในการเร ยนของท ง ช นเร ยน 40 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 41

22 เตร ยมห องเร ยน คร เลาแอนน แบ งเร องน ออกเป น ๔ ห วข อย อย เป น 4S ด งน Sensory Details สมก บคำว า details จร งๆ เพราะ คร เลาแอนน บอกว าต องเอาใจใส ส มผ ส ๔ ใน ๕ ของห องเร ยน หร อหากถ อตามแบบไทยท ม ผ สสะ ๖ ทวาร ค อ ตา ห จม ก ล น กาย ใจ ก ม ยกเว นทวารเด ยวค อล น หร อผ สสะรสท ไม ต องเตร ยม ข อพ งตระหน ก ค อ เด กม ความไวในการร บร มากกว าผ ใหญ ด งน น ผ สสะท ไม พ งประสงค หร อไม เป นผลด ต อการเร ยนอาจส งผลร ายต อ เด กมากกว าท เราค ด ผมประท บใจคร เลาแอนน ท เอาจร งถ งขนาดไปขอบร จาคส ทา ผน งห องจากร านขายส และร บบร จาคแรงงานจากช างทาส เพ อเปล ยน ส ห องจากส ท มๆ เป นส หวานให ความร ส กสบายแก เด กๆ เร องการร บ บร จาคเพ อเด ก เพ อการอำนวยความสะดวกในช นเร ยนน คร เลาแอนน บอกว าอย าอายอย าค ดว าเป นการเว อร เพราะจร งๆ แล วหากคร ม งทำ เพ อศ ษย จร งๆ แล วพ อแม ท ม ฐานะหร อคนท วไป ม แนวโน มอยาก ช วยอย แล ว คร เลาแอนน ม ประสบการณ ใช เส ยงเพลงกลบความอ กท ก สร างบรรยากาศให น กเร ยน ม สมาธ ก บการเร ยน และการต อรองก บ 42 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 43

23 เด กๆ ท ชอบเพลงด งๆ อ กท กๆ ให ลองห นมาฟ งเพลง หวานๆ เพ อ สร างสมาธ ท งหมดน เป นเร องของเด กอเมร ก น ซ งต างว ฒนธรรมก บ เด กไทย การทดลองใช ดนตร ช วยเพ มประส ทธ ผลของการเร ยนและ การจ ดการช นเร ยน จ งน าจะเป นห วข อของโจทย ว จ ยในช นเร ยนได ผมประท บใจข อความระหว างบรรท ด ท คร เลาแอนน เข ยนจาก ประสบการณ แสดงจ ตว ทยาในการม ปฏ ส มพ นธ ก บเด ก โดยเฉพาะ อย างย งเม อคร เป ดเพลงคลาสส คก อนเวลาเร ยนและเด กๆ ประท วง ขอให เปล ยนเพลงเป นเพลงจ งหวะกระแทกท เขาช นชอบ คร เลาแอนน แนะนำให ป ดเพลงและขอโทษเด ก หร อแสดงความเส ยใจท เด กไม ชอบ ตามท คร ทดลอง แล วร บเข าส บทเร ยนอย าม วเส ยเวลาก บเร องเพลง เฉพาะเร องเพลง คร ก สามารถเอามาเป นเคร องม อสร าง บรรยากาศในการเร ยนร ได มากมาย แต ผมจะไม เอารายละเอ ยดมา บ นท ก คร เลาแอนน บอกว า หล กการ ค อ ต องทำให สภาพของห องเร ยน ม ค ณสมบ ต ๔ อย าง ค อ functional, comfortable, welcoming และ inspiring แปลว า ประโยชน ใช สอย ให ความร ส กสบาย ด งด ด ให เข ามาในห อง และสร างแรงบ นดาลใจ เราสามารถใช หล กการน ทดลองหร อทำว จ ยเร องการจ ดห องเร ยนได มากมายหลายส บหลายร อย โจทย ตามบร บทของน กเร ยนและภ ม ส งคมท แวดล อมโรงเร ยน ผมล มเร องราวว ยเด กเร องกล นในห องเร ยนไปสน ท จนมาอ าน หน งส อตอนน จ งน กข นได ว า สม ยเร ยนช นม ธยมท ช มพรเราสวม รองเท าผ าใบและต องซ กท กส ปดาห แต ม เพ อนบางคนข เก ยจซ ก สะสมความหม กหมมไว จนได ท ก หลอกให เพ อนลองดมเป นเร อง แกล งเพ อนได อย างหน ง แต คร เลาแอนน ละเอ ยดอ อนก บกล นท กชน ดในห องเร ยน รวมท งกล นส ท ทาใหม ๆ กล นหน งส อ กล นสาบเหง อ เป นต น น ก เหม อนก น สม ยผมเป นเด กม เพ อนบางคนสวมเส อต วเด ยวตลอด ส ปดาห และส ขาวกลายเป นส ต นๆ หร อท แขนเส อม คราบดำจากการ ยกแขนข นป ายน ำม กต ดอย คร เลาแอนน เอ ยถ งการใช สเปรย ฉ ด ทำความสะอาดอากาศในห องเร ยนแต บ นว าราคาแพง หากคร ต องซ อ มาใช เอง อ ณหภ ม ในห องก ม ความสำค ญ ในสหร ฐอเมร กาป ญหาห อง หนาวเก นไปคงจะเป นป ญหาใหญ ในบ านเราตรงก นข าม แต เวลาน โรงเร ยนจำนวนมากในเม องต ดเคร องปร บอากาศซ งก ม ท งข อด และ ข อเส ย ข อเส ยท เห นช ดค อการแพร เช อโรคทางการหายใจ เช น ไข หว ด ซ งเคร องทำความสะอาดอากาศกรองจ บเช อโรคอาจใช ได ผลหร อ ไม ได ผลน าจะม การทำว จ ย 44 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 45

24 ไม ควรปล อยให ผน งห องเปล าเปล อยไม ช วยกระต นความสนใจ ใคร ร ของเด ก การตกแต งด วยร ปธรรมชาต ร ปคน ภาษ ตคำคม ฯลฯ จะช วยกระต นจ นตนาการและแรงบ นดาลใจของเด ก น ก เป นประเด น สำหร บทดลองและว จ ยเช นเด ยวก น Seating Arrangement การจ ดโต ะน กเร ยนจ ดได หลายแบบ โดยม หล กการสำค ญค อ ให เก ดความสะดวกต อการเร ยนของเด ก ให เด กมองจอ กระดานหน าห อง จอท ว และจอมอน เตอร (ถ าม ) เห นหมดท กคนและเพ อความสะดวกของคร ในการเคล อนไหวไป ท กส วนของห องได อย างรวดเร ว รวมท งไม ให เก ดม มอ บสำหร บเด ก เบ อเร ยนหลบคร ไปทำอย างอ น จะจ ดห องเร ยนอย างไร ข นก บขนาดและร ปร างของห อง และ จำนวนน กเร ยน เป าหมายของการจ ด ค อ เพ อให เก ดผลด ต อการเร ยนร ของเด ก สร างความร ส กม แรงบ นดาลใจต อการเร ยนและสร างปฏ - ส มพ นธ ท ด ระหว างน กเร ยน และระหว างน กเร ยนก บคร คร เลาแอนน แนะนำว า ว ธ จ ดช นเร ยนท ไม ควรทำท ส ดค อ จ ดเป นแถวห นหน าไปส กระดานหร อจอหน าห อง เพราะเด กจะบ งก น และควรจ ดให ตำแหน งท คร ย นห างจากน กเร ยน แต ละคนไม เก น ๓ ช วงโต ะ เพราะจะช วยให คร ด แลความเป นระเบ ยบเร ยบร อยได ง าย โดยเข าถ งต วเด กได ง าย และม ผลทางจ ตว ทยาว าน กเร ยนท กคนใกล ช ด คร พ งตระหน กว า ว ธ จ ดโต ะในห องม ผลต อบรรยากาศในห องเร ยน มาก การจ ดแบบ classroom ม ผลต อความร ส กเป นทางการเน น กฎระเบ ยบ การจ ดเป นร ปวงกลมเป นกล มๆ ห นหน าไปทางหน าห อง จะให ความร ส กอ สระมากกว าการจ ดเป นแบบสต ด โอ บ งบอกว า ห องเร ยนค อห องทำงานร วมก นของน กเร ยน นโยบายการจ ดท น งม ๒ แนวทางใหญ ค อกำหนดท น งประจำ ก บเป ดฟร ให น กเร ยนเล อกท น งเองตามชอบใจ ใครมาก อนเล อกก อน เปล ยนท น งไปเร อยๆ ก ได ซ งม ข อด ค อไม จำเจแต อาจไม สะดวกหาก น กเร ยนต องการเก บของไว ในโต ะและไม สะดวกสำหร บคร ท จะทราบ ว าว นน นน กเร ยนคนไหนไม มาเร ยน คร เลาแอนน แนะนำว า น าจะเร มด วยการบอกน กเร ยนว า คร จะไม กำหนดท น งให น กเร ยนหากการให อ สระน นไม ม ป ญหาตามมา ถ าคร ต องการกำหนดท น งแก น กเร ยนแต ละคน คร ต องบอก น กเร ยนให ร ว าคร ได ไตร ตรองรอบคอบแล วว าจะม หล กการกำหนด อย างไร เพ อประโยชน ของน กเร ยนท กคนและของน กเร ยนท งช น ร วมก น ให เก ดความสะดวกในการเร ยนแต ถ าน กเร ยนคนไหนไม ชอบ ท น งตำแหน งท คร จ ดให ก ให มาค ยก บคร นอกเวลาเร ยน 46 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 47

25 Supplies and Storages จากข อเข ยนของคร เลาแอนน ทำให ผมตระหน กว า ห องเร ยนสม ยน ต องม ว สด ช วยเร ยนหร อ ช วยสอนมากกว าสม ยผมเร ยนอย างเท ยบก นไม ได เลย จ งต องกำหนด ท วางม ต หร อท เก บ ท น กเร ยนจะต องช วยก นเก บ หร อม เวรเก บของ น กเร ยน ผมประท บใจมากท คร เลาแอนน จ ดให ม ปากกาและด นสอ อย างละ ๑๐ แท ง ไว ให น กเร ยนท ล มเอามาย มใช และม ข อตกลงว า ก อนน กเร ยนออกจากช นต องน บปากกาและด นสอในกล องใส ได ครบ ก อน โดยม น กเร ยน ๑ คนได ร บแต งต งเป น ผ อำนวยการน บด นสอ และปากกา ประจำส ปดาห เร องเล กๆ น อยๆ เหล าน เป นการเร ยนร และการฝ กว น ยให แก น กเร ยนท งส น Student Information คร ต องส อสารก บน กเร ยนอย เสมอ ท งโดยวาจาและโดยเอกสารประกาศ จ งต องเตร ยมสถานท และระบบ ต ดประกาศท เหมาะสมน กเร ยนเห นง าย ไม ตกข าว โดยท คร ควรค ด เร องน อย างรอบคอบ เป าหมายท สำค ญค อใช เป นเคร องม อกระต น ความใฝ ร ของน กเร ยน กระต นบรรยากาศต นต วหร อแรงบ นดาลใจใน การเร ยนร เทคน คอย างหน งค อ ประกาศแผนการเร ยนว นถ ดไปไว ล วงหน า หร อย งด หากประกาศไว ล วงหน าท งส ปดาห หร อท งเด อน จะช วย น กเร ยนท ขาดเร ยนบางว น และช วยน กเร ยนท ต องการวางแผนการ เร ยนของตนไว ล วงหน า การทำตารางเร ยนด งกล าวควรทำให อ านง าย ม ระบบส ท แตกต าง ก นสำหร บก จกรรมต างกล ม รวมท งอาจใช ตารางเป นต วกระต นหร อ สร างแรงจ งใจต อพฤต กรรมท พ งประสงค เช น คร ใส ดาวลงไปในช อง ว นท คร ไม ต องเต อนเด กให เง ยบหร ออย ในว น ยรวมท งไม เก ดเหต การณ ไม พ งประสงค อ นๆ โดยม ข อตกลงว าเม อได ครบ ๑๕ ดาว ท งช นจะ ได ร บรางว ลท น กเร ยนช นชอบตามท ตกลงก น 48 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 49

26 ม คำถามว า ควรต ดประกาศกฎหร อข อห ามไหม คำตอบค อ ให ต ดเฉพาะกฎท เป นห วใจเท าน น เพราะเด กจะร งเก ยจกฎหย มหย ม ทำให พาล เบ อมาโรงเร ยน คร เลาแอนน ม กฎท เป นห วใจค อ ต อง ประพฤต ตนอย างม ความเคารพตนเองและเคารพผ อ น ว จารณ พาน ช ๒๔ ม.ค. ๕๔ คร เพ อศ ษย จ ดเอกสาร และเตร ยมตนเอง (ท มา 50 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson

27 หน งส อเล มน บทท ๓ เร องใหญ ๓ เร อง : เตร ยมต ว เตร ยมต ว เตร ยมต ว น ม หลายตอนและเร องการจ ดเอกสารเป น ตอนหน งในบทน ผมอ านตอนน แล วต ความว า คร ท เก งต องสามารถ ย ดก มสถานการณ ในการทำหน าท คร ได ท งหมดไม ม วหร อรวนเรใน สถานการณ ท ย งหร อม ภารก จหลากหลายด าน ล นม อ ล นสมอง การเตร ยมต วจ ดระบบเอกสารในการทำหน าท คร ช วยให คร ม ระบบไม ต องพ งความจำมากเก นไปและทำงานได อย างม ประส ทธ ภาพ ผมถอดความรายการท ผศ.เลาแอนน เข ยนในหน งส อมาท งหมด เพ อแสดงให เห นว า คร ท านน ม ความละเอ ยดลออเพ ยงใด และให เห น ว าท กเร องท กข นตอนเป นการฝ กฝนศ ษย หร อการเร ยนร ของศ ษย ท งส น จ ดเอกสาร ๑. ถาดเอกสารเข า จ ดหาถาดเอกสารสำหร บใส เอกสารท น กเร ยนส งคร ถาดน ต องล กพอท จะใส เอกสารในแต ละคาบได หมด โดยคร ต องบอกน กเร ยนให ส งเอกสารในถาดน เท าน น ห ามวางบนโต ะ หร อท อ น ถ าเอกสารน นใหญ ใส ถาดไม ลงต องส งก บต วคร โดยตรง และห ามเด กหย บเอกสารจากถาดน เด ดขาดรวมท งของตนเองด วย จะหย บของเพ อนด ก ไม ได เพ อเป นการปกป องความเป นส วนต วของ น กเร ยนแต ละคน ท านผ อ านเห นบทเร ยนเร องความเคารพความเป นส วนต วของ ผ อ นไหมคร บ เม อจบคาบคร ต องเก บเอกสารจากถาดเข าแฟ มท แยกตามส เอาไว จ ดลำด บหร อตรวจการบ านต อไป ๒. แฟ มบทเร ยนประจำว น ม แฟ มส สวยสำหร บใส เอกสาร แผนการสอนแต ละช วโมงหร อแต ละว ชาของว น ใส เอกสารท จะต อง ให คะแนนเอกสารท ให คะแนนแล ว และเอกสารบ นท กเร องส วนต ว ของน กเร ยนแต ละคนถ าต องเอาเอกสารไปให คะแนนท บ าน ก เอา แฟ มเล กน ใส แฟ มใหญ สำหร บการขน เม อให คะแนนเสร จก เอาเอกสาร กล บเข าแฟ มพร อมก บแผนการสอนหร อบ นท กความจำสำหร บว นร งข น โปรดส งเกตว า คร ต องใช บ นท กช วยอย าใช ความจำเพ ยงอย างเด ยว ๓. แผนฉ กเฉ น อาจเก ดอ บ ต ภ ย เช นไฟไหม แผ นด นไหว โรงเร ยนต องม แผนฉ กเฉ นเข ยนไว อย างช ดแจ งรวมท งม การซ อมด วย ให จ ดแฟ มใส เอกสารน เพ ม address หมายเลขโทรศ พท ท บ าน ม อถ อ ของตนเองของญาต หร อเพ อนสน ท เวลาม การซ อมอ บ ต ภ ยให ฉวย แฟ มน และพาเด กไปในท ปลอดภ ย แฟ มน จะม ประโยชน หากคร ไม อย ในยามฉ กเฉ นน น คร แทนหร อผ อ นจะม ข อม ลสำหร บต ดต อ 52 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 53

28 ๔. แฟ มสำหร บคร สอนแทน คร ค อมน ษย ธรรมดาย อมม การ เจ บป วยหร อม ธ ระสำค ญบ างต องม คร แทนมาสอน จ งต องทำแฟ ม สำหร บคร สอนแทนไว ใส เอกสารรายช อน กเร ยนในช น ในกรณ ท ร ล วงหน าว าจะต องลางานให ใส เอกสารแผนการสอนของว นท ลางาน ไว ในแฟ ม แต พ งตระหน กว า คร สอนแทนแต ละคนไม เหม อนก น บางคนอาจสอนตามแผนการสอนท ใส ไว ในแฟ ม บางคนอาจค ด แผนการสอนของตนข นมาเอง คร เลาแอนน จ งเข ยนบทเร ยนด วย ตนเองข นมาช ดหน งท ไม ใช บทเร ยนปกต สำหร บให น กเร ยนเร ยนเอง เวลาคร เลาแอนน ไม อย และหากเก ดป ญหาระหว างน กเร ยนก บ คร สอนแทน เช นน กเร ยนแสดงความไม เช อถ อคร คร เลาแอนน จะม ว ธ จ ดการอย างเคารพท งคร สอนแทนและเด ก นอกจากน นคร เลาแอนน ย งแนะนำให จ ดการเตร ยมคร สอนแทนท ร จ กก นหร อสอนแทนเข า ขาก นด วย ๕. แฟ มบทเร ยนสน กสนาน คร เพ อศ ษย ต องทำว จ ยเล กๆ หาบทเร ยนสน กๆ ให ความบ นเท งไว ให เด กๆ ได หย อนใจบ าง เช น บททดสอบสน กๆ บททดสอบเชาวน เกมคำศ พท ฯลฯ โดยอาจใช สำหร บให รางว ลเม อน กเร ยนท งช นอย ในระเบ ยบว น ยด ๖. แฟ มเร ยนไม ท น คร เลาแอนน แนะนำให ซ อแฟ มท ม หลาย ช อง ย ดออกแบบห บเพลงช ก (accordion-style folder) และเข ยน ช อ Make-Up Work ไว ท ด านหน าและด านหล งแฟ มและต ดป าย แต ละช องด วยอ กษร A, B, --- Z สำหร บใช ใส เอกสารหร อข อ ทดสอบท แจกในว นน น เด กท ไม มาเร ยน ให ใช ด นสอเช นนามสก ลท ห วกระดาษและเอาใส แฟ มในช องต วอ กษรต วหน าของนามสก ล พร อมท งเข ยนสร ปบทเร ยนน นย อๆ เหน บไว ด วยก นเพ อให น กเร ยน มาหย บเอกสารน นไปเร ยนและทำการบ านเอง ช วยประหย ดเวลาของคร แต ถ าเป นน กเร ยนช นเล ก คร ต องช วยเต อนให น กเร ยนมาหย บเอกสาร ไปเร ยน และคร ต องแสดงท าท ว าพร อมจะช วยเหล อแนะนำ 54 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 55

29 ๗. ทำใบอน ญาตเข าห องสม ด ห องพ ก ห องอาบน ำ ผมเข าใจ ว าโรงเร ยนท อเมร กาม ใบอน ญาตน คร เลาแอนน แนะนำให คร กรอกใบ เหล าน ไว ล วงหน าจำนวนหน งแต อย าลงนามไว ล วงหน า เวลาเด กมาขอ ก เซ นช อแล วให เด กได อย างรวดเร ว หร ออาจสร างระบบให เด กกรอก รายละเอ ยดเองแล วคร เซ นช อ ๘. ถ ายสำเนารายช อน กเร ยน ถ ายไว ๒-๓ ช ด สำหร บไว ใช ทำบ นท กว าน กเร ยนคนไหนได ร บรางว ล ประว ต การมาเร ยน การ กำหนดโต ะน ง การจ ดท มทำโครงงาน ท มเด นทางท ศนศ กษา ท มซ อม หน ไฟ และโอกาสอ นๆ ท ต องการใช รายช อ คร เลาแอนน จะเอา รายช อไปไว ท บ าน ๑ ช ด สำหร บใช ช อของน กเร ยนในประโยคท ใช ใน ข อทดสอบหร อในเร องราวท คร แต งให น กเร ยนอ าน การใช ช อน กเร ยน จะทำให เด กร ส กพอใจโดยม ข อเต อนใจว าต องใช ช อเด กให ท วหน า อย าให เก ดความร ส กว าคร ร กเด กไม เท าก น ๙. ซ อล งพลาสต กไว ใส แฟ มน กเร ยน ถ าสอนน กเร ยนหลาย ช นซ อ ๑ ล งต อช น แยกส และต ดแถบส ท แฟ มน กเร ยนให ตรงก บล ง เพ อให แยกได ง าย แฟ มน กเร ยนน จะหนาข นเร อยๆ ในช วงหล งของป และคร จะใช ใส เอกสารสำหร บเด กท ขาดเร ยน เช นเอกสารการบ านท น กเร ยนส งไว และคร เพ งค นน กเร ยนในว นน น คร จะเอาใส แฟ มไว ให เม อเด กมาเร ยนก มาเอาจากแฟ มได เอง แฟ มน เป นของส วนต วของ น กเร ยนแต ละคน เด กๆ ม กชอบตกแต งด วยภาพสวยๆ หร อประโยค เพราะๆ คร จะไม ห าม แต ห ามเข ยนคำหยาบ หร อภาพไม เหมาะสม คร เลาแอนน เข ยนเล าว ธ จ ดแฟ มอย างเป นระบบละอ ยดมาก ๑๐. เตร ยมงานให น กเร ยนเกเรทำ โดยจ ดแฟ มท เข ยนช อให เห นช ดเจนเป ดเผย เตร ยมแบบฝ กห ดใส แฟ มไว ๕-๖ แบบฝ กห ด และน ดแนะก บห วหน าบรรณาร กษ ห องสม ดว าคร อาจส งน กเร ยนท ไม อย ในว น ยไปทำแบบฝ กห ดท น น โดยขออย าให ทางห องสม ดยอมให เด กแสดงพฤต กรรมไม เหมาะสม เด กท จะถ กจ ดการแบบน ค อคนท ม พฤต กรรมรบกวนการเร ยนของช นเร ยนซ ำๆ เม อถ งข นท คร ไม ควรทน ให เร ยกเด กมาหา เป ดแฟ ม น กเร ยนเกเร ให เห นช ดๆ และหย บ แบบฝ กห ดช นหน งส งให บอกให ไปน งทำคนเด ยวในห องสม ด พร อม ท งเซ นใบเข าห องสม ดให ให น กเร ยนกล บมาท ห อง ๑ นาท ก อนจบ คาบเร ยน หากน กเร ยนไม ทำตามจะแจ งคร ใหญ หร อฝ ายว น ย ๑๑. แฟ มน กเร ยนทำผ ด จ ดแฟ มน กเร ยนทำผ ด โดยเข ยนช อ แฟ มอย างช ดแจ ง (Misbehavior) เตร ยมร บม อก บเด กท จงใจก อกวน ช นเร ยนและเข ยนแบบฟอร มไว ๒-๓ ใบไว กรอกช อน กเร ยน และ รายละเอ ยดของการก อกวนและเซ นช อ เม อเก ดเหต และคร ด งแฟ ม ออกมา จะส อต อน กเร ยนท งช นว าคร ต งใจสอนและไม อดทนต อการ ก อกวน คร จะตามเจ าหน าท ร กษาความปลอดภ ยมาพาต วเด กไปหา คร ใหญ โดยไม โต เถ ยงก บเด กท จงใจก อกวน 56 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 57

30 ๑๒. สม ดคะแนน ต องม สม ดบ นท กคะแนนแม จะใช คอม- พ วเตอร ช วยการให คะแนน และบ นท ก ว ธ หร อระบบการให คะแนนไว ให ช ดเจน เข าใจว าระบบน กเร ยนเข า/ย ายโรงเร ยนและช นเร ยนจะ โกลาหลในช วงต นป คร เลาแอนน จ งแนะนำว าอย าเพ งทำสม ดน ในว น แรกๆ ของป การศ กษาให รอสองสามว น (หร อส ปดาห ) รอจนน กเร ยน น ง (ไม ม การย ายเข า/ออกช นเร ยน) แล วจ งทำสม ดบ นท กคะแนน ให เร ยงรายช อตามต วอ กษรตรงก นท งในสม ดและในคอมพ วเตอร โดย ก อนทำสม ดบ นท กให copy หน าแรกของสม ดบ นท กเอาไว บ นท ก คะแนนลำลองก อน คร ควรใช สม ดบ นท กคะแนนช วยในการบ นท กอ ก หลายๆ เร อง เพ อลดเวลาการทำงานของคร เอง ได แก การลา การ ขาดเร ยน การเข าร วมก จกรรม การม ความพยายาม เช นเม อน กเร ยน ไม มาเร ยนก ทำวงส เหล ยมส แดงไว ท ช องของน กเร ยนคนน นจะทำให เห นช ดเจน ไม ต องไปตรวจสอบก บเอกสารแสดงการมาเร ยน เม อ น กเร ยนท ขาดทำข อทดสอบมาส งภายหล งก จะลงคะแนนได รวดเร ว ไม เส ยเวลาและกรณ น กเร ยนโกหกโต แย งว าตนมาเร ยนก ม หล กฐาน ย นย น ควรม คอล มน คะแนนเพ มและคะแนนลดสำหร บให แก น กเร ยน ท แสดงความมานะพยายามหร อท ก อกวนในช น คร เลาแอนน แนะนำ ให ลงคะแนนลบด วยด นสอเพ อให สามารถแก คะแนนได หากน กเร ยน กล บต วได เร องการให คะแนนน ม รายละเอ ยดมาก ผมไม ได สร ปมาท งหมด ๑๓. ร างแผนการสอน (เร ยน) คร เพ อศ ษย ต องยกร าง แผนการสอนของท งป ของเทอม สำหร บช วยให คร ม ภาพระยะยาวของ การสอนช วยให คร ไม ส บสนง ายเวลางานย ง และช วยให คร ย ดหย น แผนการจ ดการเร ยนการสอนรายว นได โดยไม เส ยกระบวนในภาพ ใหญ ตอนน ก ม รายละเอ ยดมาก ค อคร เลาแอนน ทำตาราง (ปฏ ท น) เร ยนของท งป ใส ว นหย ด ว นทำก จกรรมต างๆ ไว และทำตารางของ แต ละเด อนให ด ง าย แรเงาส แดงลงในว นท เด กจะไม ค อยม สมาธ ก บ การเร ยน ในว นเหล าน นคร เลาแอนน จะสอนสาระท ย ดหย นคะแนน ทดสอบสำหร บช วงน จะไม น บรวมในการให เกรดโดยจะกากะบาดว า เด กได ส งใบทดสอบแล ว เด กท ได ร บยกเว นไม ต องเข าเร ยนก ไม เส ย คะแนน เพราะการทดสอบช วงน นไม บ นท กคะแนน แต คร เลาแอนน จะไม ประกาศให เด กร เพ อไม ให เด กไม สนใจเข าเร ยน คร เลาแอนน ใช ส เข ยวไฮไล ท ว นสอบประจำภาค และการ สอบไล ไว เพ อใช เวลา ๒-๓ ว นก อนหน าน นสอนทบทวนให และ กำหนด ๒ ว นหล งสอบท จะไม ม การบ านเพ อให คร ม เวลาตรวจข อสอบ จากแผนเหล าน คร เลาแอนน ได ภาพใหญ แล วว าจร งๆ แล วม ว นเร ยน (สอน) แบบเข มจร งๆ ก ว นใน ๑ ป 58 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 59

31 คร เลาแอนน ยกต วอย างว าตนสอนว ชาภาษาอ งกฤษ จะทำ แผนการเร ยนแต ละหน วยย อยด วยต วด นสอ (เพ อให แก ไขได ) ด าน การเข ยนรายงาน (บทความ) เร ยงความ รายงานผลการว จ ย บทกว เร องส น บทละคร นวน ยาย ไวยากรณ ส นทรพจน ต วสะกดการ นต การให ความหมายศ พท เป นต น ทำให สามารถวางแผนได ว าจะ ทดสอบท กษะด านใดบ างเม อไร โดยคร เลาแอนน ม ประสบการณ ว า หากกำหนดการทำแบบฝ กห ด และการทดสอบไว ให เป นระบบล วง หน า จะช วยให เด กเร ยนได ด ข น เช น กำหนดการทำแบบฝ กห ด คำศ พท ท กว นอ งคารและทดสอบท กว นศ กร ซ งจะช วยความสะดวก ในการทำงานของคร ด วย คร เลาแอนน วางแผนก จกรรมให น กเร ยนทำในช วงเวลาส นๆ ท คร จดบ นท กต างๆ ท น าสนใจค อคร ฉายถ อยคำท ต ความได หลายแบบ หร อถ อยคำเช งค ณธรรมจร ยธรรมให น กเร ยนอ านและน กต ความ เง ยบๆ ด วยตนเอง ๕ นาท (ระหว างท คร จดบ นท ก) แล วใช เวลา หล งจากน นอภ ปรายแลกเปล ยนข อค ดเห นก น ๑๔. เตร ยมใบต อนร บน กเร ยน นอกจากกล าวต อนร บ น กเร ยนแล ว คร เลาแอนน ย งม ใบต อนร บ ๑ หน า เป นลายล กษณ ด วย คำต อนร บน ท จร งก ค อการทำความเข าใจหร อข อตกลงในการร วมม อก น อย างราบร นระหว างน กเร ยนก บคร โดยคร ต องต ดส นใจว าจะใช ถ อยคำท เป นทางการหร อไม เป นทางการโดยถ อยคำท ไม ควรใช ค อ คำว ากฎ ระเบ ยบ หร อข อบ งค บ เพราะจะแสลงใจน กเร ยนโดยเฉพาะว ยร น ต วอย างห วข อในใบต อนร บ : ห วข อและว ตถ ประสงค ของว ชา กต กา (เคารพตนเองและผ อ นไม ม การด ถ กก นเร องเช อชาต ผ ว ภาษา แม เพศ ความพ งพอใจในการดำรงเพศ ศาสนา ร ปร าง ขนาดต ว ท กคนม ส ทธ ท จะได ร บความเคารพความเป นส วนต ว) ความเป น ระเบ ยบ ข อตกลงระหว างน กเร ยนก บคร การนำเคร องใช ในการเร ยน มาโรงเร ยน การบ าน การมาเร ยน การทำงานเสร ม การม ว น ย ความ สน กสนาน ท งหมดน น ก เพ อผลประโยชน ของน กเร ยนโดยต องม ถ อยคำ ท แสดงว าคร พร อมท จะช วยเหล อน กเร ยนในท กเร อง แต น กเร ยนต อง ร บผ ดชอบต องเคารพตนเองและเคารพผ อ นไม ก อกวนช นเร ยน เตร ยมต วเอง ๑. เตร ยมกำหนดข นตอน ให ไปน งในห องเร ยนแล วกำหนด ข นตอนในใจว าจะทำให บรรยากาศในห องเร ยนเป นอย างไรบ าง เช น จะให น กเร ยนขออน ญาตเข าห องน ำอย างไร เม อจบช นเร ยนจะให น กเร ยนเด นแถวออกจากห องอย างไร ระหว างเร ยนเม อคร ต งคำถาม 60 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 61

32 จะให เด กยกม อให คร ช คนตอบหร อจะให ตะโกนตอบท นท แย งก น ตอบก ได เด กจะส งการบ านสายอย างไร ฯลฯ บ นท กกระบวนการ หร อข นตอนเหล าน ไว ในกระดาษบ นท กเร องละแผ นเพ อก นตนเอง ส บสน ซ งจะทำให เด กส บสนและไม เช อถ อคร การสอนข นตอนเหล าน เป นศ ลปะอย างหน งต องระม ดระว งว า จะสอนเม อไร สอนรวดเด ยวท งหมดหร อค อยๆ สอนท ละน อย จะทำ เอกสารแจกท งหมดหร อท ละเร อง ๒. เตร ยมกำหนดว น ย ควรให น กเร ยนร วมกำหนดว น ยท จะใช ในห องเร ยนโดยม เป าหมายเพ อประโยชน ของท กคนในช นเร ยน ค อ ม ความสงบเร ยบร อย ช วยให การเร ยนได ผลด ว น ยแต ละข อต องม การกำหนดมาตรการลงโทษผ ทำผ ดไว ด วย การลงโทษควรร นแรงข น หากน กเร ยนคนเด มทำผ ดซ ำรวมท งควรเตร ยมบ นท กการทำผ ด การ ประช มหาร อหล งม การทำผ ด และการส งเร องถ งสำน กงานคร ใหญ คร เลาแอนน ยกต วอย างคำพ ด (ส นทรพจน ) ของตนต อน กเร ยน เพ อกระต นความร บผ ดชอบความเคารพตนเองและผ อ น และบอกว า อาจม น กเร ยนบางคนห วเราะแต จะเป นการส งส ญญาณแก เด กว าเร องน คร เอาจร ง ๓. ทบทวนคำกล าวต กเต อนน กเร ยนท ทำผ ดว น ย กต กา สำค ญสำหร บคร ค อ ไม กล าววาจาท แสดงความโกรธเกร ยวต อเด ก คำกล าวต กเต อนต องแสดงความเมตตาและหว งด ต อเด ก แต ก ต อง เจ อความเด ดขาดจร งจ ง การเตร ยมถ อยคำไว จะช วยให คร พ ดได ด ข น ๔. ตรวจสอบต เส อผ า คร ต องม เส อผ าอย างน อย ๒-๓ ช ดท สวมสบายและน าด ต องเข าใจว าเด กจะต องด คร ท กว น ตลอดเวลา การท คร แต งต วน าด จ งช วยให เด กๆ ร ส กสบายใจแต ไม จำเป นท คร จะต องแต งต วเร ด นอกจากน นต องม รองเท าท สวมสบายเพราะ คร ต องย นมาก เด นมาก ๕. หาเพ อน หาม ตรท เป นเพ อนคร ห องใกล ๆ หร อท เป น ผ บร หารสำหร บช วยเหล อก นเวลาม น กเร ยนเกเร และเพ อปร กษาหร อ ช วยเหล อซ งก นและก นในเร องต างๆ ๖. ค ยก บเจ าหน าท สายสน บสน น เจ าหน าท สายสน บสน นจะ ช วยอำนวยความสะดวกด านต างๆ เช น โสตท ศน ปกรณ ห องสม ด ร กษาความปลอดภ ย คร ควรทำความร จ กและแสดงท าท เคารพ ให เก ยรต ให ความสำค ญ ๗. ตรวจห องเร ยน เพ อให ม นใจว าอย ในสภาพเร ยบร อย พร อมท จะร บเด กเข าเร ยนอย างสะดวกสบาย เป นท ร นรมย ๘. พ กผ อน ข นตอนส ดท ายค อพ กผ อน ทำใจให สงบสบาย เตร ยมต วพบ ล กๆ ท น าร ก 62 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 63

33 ผมจงใจเก บความมาให ครบท กข นตอนแม ไม ได เก บรายละเอ ยด มาท งหมด นำมาฝากคร เพ อศ ษย เพราะเห นว าว ธ ค ดและว ธ การของ คร เลาแอนน น สะท อนความเป นคร เพ อศ ษย อย างด ย ง และสะท อน จ ตใจท อย ก บความเป นจร งว าจะต องม เด กเกเร เด กจงใจแกล งหร อ ท าทายคร อย บ างเสมอ คร ต องเตร ยมพร อมเผช ญความท าทายน น ว จารณ พาน ช ๑๓ เม.ย. ๕๔ ทำส ปดาห แรก ให เป นส ปดาห แห งความประท บใจ (ท มา 64 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson

34 หน งส อเล มน บทท ๔ ว าด วยว ธ ทำส ปดาห แรกให เป นส ปดาห แห งความประท บใจของน กเร ยนโดยท สภาพห องเร ยนในโรงเร ยน อเมร ก นอาจจะย งไม น ง ย งม น กเร ยนเข าออกและม เหต การณ รบกวน สมาธ ของน กเร ยนและคร บ อยๆ เร มว นแรกด วยรอยย ม ว นแรกควรเป นว นเบาๆ ในเร อง บทเร ยนว ชา แต เป นว นท น กเร ยนและคร ทำความร จ กก นโดยการท น กเร ยนได ลงม อทำก จกรรมเพ อจะได ม สมาธ ไม ถ กรบกวนจาก ความโกลาหลต างๆ เช น ให เข ยนนามบ ตรของตนเอง สำหร บต ดไว ท โต ะ คร เลาแอนน บอกว า ล กษณะต วหน งส อและลวดลายจะช วยให คร ร น ส ยหร อบ คล กของเด กแต ละคน นอกจากน นควรให น กเร ยน กรอกแบบสอบถาม ทำความร จ กก น บอกว าตน ชอบ/ไม ชอบ อะไรบ าง ตนม จ ดแข งจ ดอ อนอย างไร ม สไตล การเร ยนอย างไร การให กรอกแบบสอบถามช วยให น กเร ยนม ก จกรรมทำ เป ด โอกาสให คร ได ส งเกตหน าตาท าทางการแต งกาย ทรงผม บ คล ก ท าทาง ปฏ ส มพ นธ ก บผ อ น ฯลฯ และคำตอบจะบอกคร เก ยวก บ บ คล ก และสไตล การเร ยนของน กเร ยนแต ละคน ด งน น คร ต อง ออกแบบแบบสอบถามท ม ความหมาย ต อการช วยให คร ร จ กเด ก แต ละคนในม ต ท ล ก ในหน งส อม ต วอย างของแบบสอบถามและว ธ แปลผลด วย ท จร งการดำเน นการใน ๗ บ นท กก อนหน าน ก เพ อสร างความ ประท บใจแก ศ ษย และสร างแรงบ นดาลใจต อการเร ยนร ของศ ษย ท งส น หล งจากน นคร จ งกล าวต อนร บน กเร ยนส นๆ ตามในบ นท กท แล ว ท น ก ถ งตอนท คร จะเข าไปน งในห วใจศ ษย ด วยการสร างความ ประท บใจปนแปลกใจด วยการบอกว าน กเร ยนคงจะคาดหว งให คร กำหนดกต กาหร อข อบ งค บว าด วยเร องการทำผ ดในช นเร ยน แต คร ขอย งไม พ ดเร องน แล วคร เลาแอนน ก ฉายสไลด หร อคล ปภาพยนตร ส นๆ ท น าสนใจสำหร บเด กหร อฉายสถ ต เพ อช อกเด ก ในเร องท ม ผล ต ออนาคตของเด ก หร อเอาแบบฝ กห ดยากๆ มาให เด กลองทำเพ อ ท าทายและสร างแรงจ งใจในการเร ยน อาจแจกบทความท เก ยวข องก บว ชาท สอน ให เด กอ านและ เข ยนปฏ ก ร ยาของตนต อบทความน น ๑-๒ ย อหน า จะช วยให คร ร จ ก พ นฐานหลากหลายด านของน กเร ยนแต ละคน เช นความสามารถใน การอ าน และจ บใจความ อ ตราเร วในการอ าน ท กษะในการเข ยน บ คล ก ความม นใจท จะแสดงความค ดเห นของตน และความร วมม อ ก บคร ผมอ านตอนน แล วเก ดความร ส กว า คร เพ อศ ษย จะค ดหา เคร องช วยการสอน/เร ยนร จากส งท อย รอบต วอย ตลอดเวลาและนำมา 66 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 67

35 ใช ทำให การเร ยนร ของเด กเป นเร องเช อมโยงก บช ว ตจร ง สน กสนาน หร อบางคร งสะเท อนใจ ช วยให การเร ยนม ช ว ตช วา เล กทำต วเป นฝ ายตรงก นข ามก บน กเร ยน น ค อห วใจของการ เป นคร อย าใช หล กการของคร ฝ กทหารท ใช หล กเอาทหารใหม ไว ใต บาทาเพ อร กษาว น ย คร ต องใช ความร กความเมตตานำแต เจ อ ด วยความเด ดขาดและแม จะม น กเร ยนบางคนชวนคร ทะเลาะ ก อย า ทะเลาะด วย ต องแสดงด วยการกระทำ (และคำพ ด) ให ประจ กษ ช ด ว าน กเร ยนก บคร อย ฝ ายเด ยวก น ค อฝ ายร กษาผลประโยชน ของ น กเร ยน เม อน กเร ยนเข าใจและไว วางใจคร คร ก จะไม ต องเส ยเวลาก บ การบ งค บใช กฎระเบ ยบในช นเร ยน ห นมาท มเทก บการเร ยนร ของศ ษย ได เต มท ผลการเร ยนของเด กก จะด ความกล วหล กๆ ๒ อย างของเด กน กเร ยน ค อกล วไม ม คนร ก ก บกล วสอบตก คร ต องจ ดการช นเร ยนให เด กปลอดจากความกล วน และต งหน าเร ยนอย างม นใจและสน กสนาน ว ธ จ ดการต งแต เร มต น ค อบอกเร องน แก ศ ษย ในคำกล าวต อนร บน กเร ยน บอกให เด กร ว า ความส ขของคร ค อการได เห นศ ษย เต บโตไปเป นคนด ม ความสำเร จ ในช ว ตและเป นหน าท ของคร ท จะช วยเด กให เร ยนร ในป น เพ อป พ นฐาน การเร ยนในป ต อๆ ไป และการดำรงช ว ตท ด ในภายหน า คร จะต งใจ ทำท กอย างเพ อการน แต คร ไม สามารถบ งค บศ ษย ไม ว าคนไหนให เร ยนร และฝ กฝนตนเองได น กเร ยนแต ละคนต องร บผ ดชอบตนเอง และเคารพเพ อนน กเร ยนโดยการไม รบกวนหร อก อกวนช นเร ยน ว ธ สร างบรรยากาศอย างหน งของคร เลาแอนน ต อศ ษย ว ยร น ค อบอกว าประสบการณ ต างๆ ท จะม การเร ยนร ท งในช นเร ยนและ 68 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 69

36 นอกช นเร ยน จะม ความสำค ญต อช ว ตของน กเร ยนในภายหน า รวมท ง ช ว ตร ก น กเร ยนจะห วเราะค กค กแต ก จะทำให ต งใจเร ยน หร อม แรงจ งใจต อการเร ยนมากข น ว ธ สร างแรงบ นดาลใจในการเร ยนอย างหน งค อ บอกน กเร ยน ต งแต ว นแรกว า ว ชาน คร เร มโดยให เกรดท กคนเป น A โดยน กเร ยน ต องร บผ ดชอบร กษาเกรดน ไว ให ได จะได หร อไม ได ข นก บตนเอง โดยคร จะคอยช วยเหล อใครต ดข ดอะไรมาปร กษาคร ได เสมอ สร างความประท บใจด วยการสอบตนเอง ในการจำช อศ ษย เป นรายคน น ค อไม เด ดของคร เลาแอนน ท คร ฝ กฝนจนสามารถเอา มาเล นก บเด กได โดยบอกเด กว า คร ต องการร จ กและเอาใจใส เด ก เป นรายคน จ งต องจำช อเด กให ได หมดท กคนในว นน ลองมาด ก นว า บทเร ยนน คร จะได เกรด A หร อไม โดยบอกเด กว าเม อคร ขานช อให ยกม อข น ถ าคร ขานช อเพ ยนให แจ งแก ไข หร อถ าต องการให เร ยกช อ เล นก ให บอก เม อเด กยกม อคร เลาแอนน จะส งเกตหน าตาท าทางหร อ ล กษณะพ เศษ เม อจบรอบแรก คร เลาแอนน จะอ านรายช อรอบ ๒ แล วจ งแจกกระดาษ index card ขนาด 3x5 น ว ให เด กแต ละคน เข ยน ช อ ท อย หมายเลขโทรศ พท ว นเก ด ช อบ ดามารดาหร อ ผ ปกครอง ID ของน กเร ยน ระหว างท น กเร ยนง วนก บการเข ยนใน card คร เลาแอนน จะถ อ แผ นกระดาษรายช อน กเร ยนเด นผ านแต ละคน ทบทวนว าตนจำช อ ได ไหม ถ าไม แน ใจก ชะโงกด ใน card ท น กเร ยนกำล งเข ยน สำหร บ เด กท ขาดเร ยนคร จะเอาด นสอเข ยนช อ เก บไว ให เด กเข ยนว นหล ง เม อเด กเข ยนเสร จก บอกให คว ำกระดาษ แล วบอกให เข ยนบอก คร ว าเพ อให คร เป นคร ท ด สำหร บตน ต องการให คร เข าใจตนในเร องใด บ าง เช น บางคนต ดอ าง บางคนเป นโรคลมช ก หร อตนอยากทำอะไร ในช นเร ยน ขอให บอกคร ส งสำค ญอย างหน งค อขอให เข ยนหมายเลข โทรศ พท จร ง ท จะโทรถ งน กเร ยนหร อผ ปกครองได และขอทำความ เข าใจว าโทรศ พท ถ งผ ปกครองเก อบท งหมดจะเป นเร องด ๆ ท น าช นชม เร องป ญหาน นคร จะโทรถ งน กเร ยนก อนเพราะคร ถ อว าน กเร ยนเป น ผ ใหญ ท ร บผ ดชอบตนเองได แล ว คร เลาแอนน ให เวลาเด กเข ยนด านหล งบ ตรอ กคร หน ง และใช เวลาน นทบทวนช อน กเร ยนไปด วย แล วจ งเด นไปเก บบ ตรด วยตนเอง (ไม ให เด กส งผ านต อๆ ก น) เม อร บบ ตรใบใดก กล าวคำขอบค ณและ ขานช อด งๆ เม อได ร บบ ตรครบ คร เด นไปท หน าห องอ านช อและทบทวน หน าตาท ละช อ ช อไหนน กหน าไม ออกก อ านช อด งๆ และบอกให เด ก ยกม อ เม อจบก ถ งบททดสอบตนเอง โดยคร บอกน กเร ยนว าคร 70 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 71

37 ต องการร จ กศ ษย เป นรายคน เพราะศ ษย แต ละคนเป นคนสำค ญสำหร บ คร จ งต องจำช อได ท กคนต งแต ว นน และต อไปน เป นการทดสอบว า คร จำได ท กคนไหม ถ าคร จำได หมด คร ชนะ หากคร จำผ ดแม เพ ยง คนเด ยว น กเร ยนชนะและจะได คะแนนทดสอบคร งแรกในว นน เป น A ท กคน (ท จร งคร ไม ได เตร ยมบททดสอบน กเร ยนในว นแรก) จะ ก อความต นเต นแก น กเร ยนว าคร จะจำได ท งหมดไหม ในบางช น น กเร ยนถามคร ว า หากคร ชนะคร จะได อะไร คำตอบค อ ได ท กอย าง คร เลาแอนน ย งไม เคยแพ เลย แต เม อจบช นเร ยน คร อาจล มบางช อไปแล วและในว นร งข นเม อ คร จำช อผ ดหร อล ม เด กจะไม ถ อสากล บเป นท เฮฮา และเด กก ได เร ยนร ว าการทำผ ดเล กๆ น อยๆ เป นเร องปกต ในช ว ตจร ง ว จารณ พาน ช ๑๕ เม.ย. ๕๔ เตร ยมพร อมร บ การทดสอบคร และสร างความพ งใจ ในการเร ยนของศ ษย (ท มา จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson

38 น กเร ยนเป นคน คนค อส งม ช ว ตท คาดเดาพฤต กรรมยาก แต น กเร ยนอย ในว ยท คาดเดาพฤต กรรมยากกว า คร จ งต องเตร ยม พร อมเผช ญพฤต กรรมแปลกๆ ซ งบางกรณ เป นการท าทายความ สามารถของคร คำแนะนำต อไปน เป นบร บท หร อว ฒนธรรมอเมร ก น หากจะ นำมาใช ก บบร บทไทยควรปร บเส ยก อน ส งท คร ต องไม อดทนต องจ ดการค อ พฤต กรรมท รบกวนการ เร ยนร ของช นเร ยนอาจเก ดข นในว นแรกๆ ของป การศ กษา ซ งหากไม จ ดการให เร ยบร อยช นเร ยนก จะเละเทะตลอดป ทำลายผลส มฤทธ ทางการศ กษาของน กเร ยนท งช น ว ธ การแรกท คร เลาแอนน ใช ค อ จ องหน าน กเร ยนคนท แสดงพฤต กรรมไม ด น น โดยไม พ ดอะไร ท ามกลางสายตาของเด กท งช น หากเด กหย ดก อกวนก พ ดคำว า ขอบค ณ หากเด กย งทำต อก ให เป ดประต ห องบอกให เด กออกจากห อง แล วออกไปพ ดก บเด กนอกห อง เพ อป ดโอกาสท เด กจะแสดงวาทะ อวดเพ อน ค อคร ต องไม ทะเลาะก บเด ก ไม โต แย งก บเด กต อหน า เพ อนๆ หากเด กยอมร บผ ดและขอโทษจะไม ทำอ กก ยกโทษให ให กล บเข าห อง หากเด กย งแสดงความก าวร าวหร อไม ยอมออกจาก ห อง ก เร ยกเจ าหน าท ร กษาความปลอดภ ยมาร บเด กไปส งคร ใหญ หร อ ฝ ายว น ย จ ดสำค ญค อ คร ต องแสดงหน าตาท าทางท ไม หว นไหวต อ สถานการณ เพ อข มขว ญน กท าทายรายต อไป ถ อยคำท ผมยกย องคร เลาแอนน อย างย งก ค อ คำแนะนำว า อย าโกรธเด ก เด กคนท ก อความว นวายหร อรบกวนช นเร ยนเป นคนท น าสงสาร น าเห นใจ เพราะเป นคนม ความอ อนแอ หร อบาดแผล ทางใจ คร ต องไม ร งเก ยจเด กเหล าน ต องแสดงให เห นว าคร ร งเก ยจ พฤต กรรมไม ด แต ไม ร งเก ยจต วเด ก และต องการช วยเด กให ไม แสดงพฤต กรรมท ไม ด กลายเป นคนด ต อไปในภายหน า อย าร งเก ยจต วเด ก ให ร งเก ยจต วพฤต กรรม และหาทางช วย เหล อเด กให หล ดพ นจากพฤต กรรมน น น ค อหล กของ คร เพ อศ ษย นอกจากกำหราบเด กเกเร เด กก อกวนแล ว คร เลาแอนน แนะนำให ทำอ ก ๘ อย างในส ปดาห แรก ๑. แนะนำให เด กร จ กก น โดยใช ว ธ เล นเกม ให ท งความ สน กสนาน และให เด กได ร จ กก นท งห อง เวลาน ม เกมเพ อให คนกล ม เล กๆ ร จ กและสน ทสนมก นมากมาย ๒. กำหนดว ธ การขานคำตอบ เวลาคร สอน คร จะต งคำถามให เด กตอบด วยวาจาเป นคร งคราว คร เลาแอนน แนะนำให คร กำหนดว ธ ขานคำตอบ ๓ ว ธ ได แก โค ด ๑ น กเร ยนยกม อให คร ช ว าจะให ใคร 74 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 75

39 ตอบ โค ด ๒ น กเร ยนตะโกนตอบได ท นท ก คนก ได โค ด ๓ ท กคน น งค ด ๑ นาท (หร อ ๓๐ ว นาท - ๒ นาท แล วแต จะตกลงก น) โดย อาจเข ยนร างความค ดในกระดาษก ได แล วคนท ต องการตอบยกม อ เวลาคร ต งคำถามจะบอกโค ดสำหร บขานคำตอบด วยเสมอเป นท ร ก น ๓. ทดสอบพ นความร ของเด ก เด กแต ละคนม พ นความร ไม เท าก น คร ควรใช เวลา ๒ ว นแรก ให เด กทำแบบทดสอบหร อการบ าน หลากหลายแบบ เพ อให คร ได ว น จฉ ยหร อทำความร จ กเด กเป นรายคน ท งด านความร ความสามารถ จ ดอ อน จ ดแข ง โดยบอกเด กว าให ต งใจตอบให ด ท ส ดแต ไม ต องก งวลเร องคะแนน เพราะจะย งไม น บ เป นคะแนนสำหร บให เกรด คร ต องเตร ยมข อสอบหลากหลายแบบ เพ อทดสอบน กเร ยน และข อสอบ ๒ แบบท ควรม ค อ (๑) หาบทความ ซ งอาจเป นบทบรรณาธ การในหน งส อพ มพ ท เหมาะต อ ช นเร ยนและว ยของเด กเป นบททดสอบ ให เด กอ านและเข ยนความ เห นของตนต อข อเข ยนน น บททดสอบน เป นการทดสอบความ สามารถในการอ าน การทำความเข าใจ ความค ด และความสามารถ ในการเข ยน (๒) ให เด กเข ยนเร ยงความในห วข อท กำหนดเป นการ ทดสอบความสามารถในการแสดงความค ดเห นออกมาเป นการเข ยน ๔. แจกใบต อนร บ และแฟ มประจำต วน กเร ยนควรแจก ใบต อนร บในว นท ๔ หร อ ๕ ของส ปดาห หล งจากคาดว าไม ม น กเร ยนเพ มหร อย ายห องเร ยนแล ว นอกจากแจกคร ต องอ านด งๆ ให น กเร ยนฟ งท กคน ตรงน ผมค ดว าอาจให น กเร ยนท ได ร บแต งต งเป น ผ ช วยคร ในบางตำแหน ง ทำหน าท อ านก ได โดยเม ออ านจบแต ละข อ หย ดให น กเร ยนถามเพ อให เข าใจตรงก น เม อจบแล วให น กเร ยนตอบ ข อสอบ เพ อซ กซ อมว ธ ปฏ บ ต ต วในโอกาสต างๆ เช น คร เตร ยม ข อสอบ multiple choice จำนวนหน ง ฉายข นกระดานท ละข อ ให น กเร ยนตอบ เช น ๑. น กเร ยนควรนำส งใดบ างมาโรงเร ยน ก. ขนม, เกม, เคร องเล น ซ ด, ง ข. ปากกา ด นสอ ยางลบ และหน งส อ ค. ส น ข ถ งเท าเหม นๆ ๑ ค และเป บซ ๒ ขวด ง. หน งส อการ ต น ช ดแต งหน า ขนตาปลอม น กเร ยนจะห วเราะค กค ก ช วยให บรรยากาศไม เคร ยด และ ช วยทบทวนความเข าใจเร องกต กาของช นเร ยนไปในต ว ในว นเด ยวก นแจกแฟ มประจำต วน กเร ยน เพ อให เด กม แฟ ม เก บใบต อนร บและเอกสารอ นๆ ท ได ร บแจก และแนะนำเด กว า น ค อเคร องม อช นหน งสำหร บเร ยนร ฝ กฝน ว ธ จ ดการการเร ยนร ของ ตนเอง การเก บเอกสารให เป นระเบ ยบหาง ายจะช วยอำนวยความ สะดวกในการเร ยนและฝ กฝนความเป นระเบ ยบ 76 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 77

40 ๕. มอบหน าท ความร บผ ดชอบให เด กบางคนช วยคร เพ อลด ภาระของคร และเพ อฝ กน กเร ยน คร จะได ม เวลาทำงานสำค ญ ต วอย าง งานท จะมอบให เด กช วย เช น เหลาด นสอ (ต งช อให เก เช น president of pencil sharpening) เก บขยะให ห องไม รกท กๆ ส นคาบเร ยน กวาดถ ห องเร ยนหล งเล กเร ยนตอนเย น (อาจจ ดเป นท มอาสา ๔ คน หม นเว ยนก น) ขานช อผ มาเร ยน-ขาดเร ยนและลงบ นท ก งานบางอย าง อาจม เครด ตให หน าท ของคร ค อ ต องทำให การทำงานเป นการเร ยนร ด วยเสมอ ๖. เร ยนร ว าช ว ตม ทางเล อก ในส ปดาห แรกจ ดบทเร ยนให เด ก ได เข าใจว าต วเราเองล ข ตช ว ตของเราได ไม ใช รอหร อมอบให พรหม- ล ข ต ม หลายเร องไม ทำช ว ตก อย ได ท ไม ทำแล วตายม เพ ยง ๕ อย าง ค อ หายใจ ก น ด มน ำ นอน และถ ายอ จจาระ เพ อเร ยนบทเร ยนน (ช อ พล งทางเล อกในช ว ต) ด วยตนเอง คร ให น กเร ยนแต ละคนเต ม ความในประโยค ๒ ประโยค (๑) ฉ นจำใจต อง... (๒) ฉ นไม สามารถ... แล วเอามาอภ ปรายก น โดยคร อธ บายล วงหน าว าบทเร ยนน ไม ม คะแนน เป นการเร ยนร เพ อให เห นว าแต ละคนเล อกช ว ตของ ตนเองได มากกว าท ค ดโดยต องลงม อทำบางเร องหร อบ งค บต วเอง ให ไม ทำบางเร อง ผมเข าใจว าน ค อบทเร ยนเพ อฝ กฝน personal mastery ๗. ช วยให เด กเข าใจตนเอง เด กๆ โดยเฉพาะว ยร นจะสนใจ ตนเองและสนใจซ งก นและก นมากกว าว ยอ นๆ และในขณะเด ยวก น ก ส บสนเก ยวก บตนเองมากด วย ความส บสนน เองนำไปส ป ญหา ต างๆ ในโรงเร ยน และในช ว ตของเด ก ว ธ ช วยให เด กเข าใจตนเอง ทำโดยอธ บาย Maslow s Theory ให ฟ ง ๘. สอนให เด กเร ยนร ว ธ ค ด โดยใช Bloom s Taxonomy of Cognitive Domains ค อการเร ยนร ๖ ระด บ ได แก knowledge - ร, comprehension - เข าใจ, application - ประย กต, analysis - ว เคราะห, synthesis - ส งเคราะห, evaluation - ค ณค า คร เอา 78 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 79

41 ทฤษฎ น มาค ยก บเด กเพ ออธ บายว า ทำไมคร จ งม แบบฝ กห ดอย าง โน นอย างน ให น กเร ยนทำ เป าหมายก เพ อให น กเร ยนเก ดการเร ยนร ท ล กถ งระด บท ๖ ด วยต วเอง ไม ใช คร เอาแบบฝ กห ดมาแกล งเด ก หร อเล นสน กก บความร ส กยากลำบากของเด ก ว จารณ พาน ช ๑๕ เม.ย. ๕๔ ว น ย ไม ใช ส งน าร งเก ยจ (ท มา จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson บทท 5 Discipline Is Not a Dirty Word

42 ว น ยม ๒ ด าน ค อว น ยเช งบวก ก บว น ยเช งลบ ท น าเส ยดาย ค อโรงเร ยนม กจะต ดการใช ว น ยเช งลบ ค อใช บ งค บและลงโทษ แทนท จะใช ว น ยเช งบวก เพ อให อ สระและความร ส กปลอดภ ยแก เด ก รวมท งเป นเคร องม อของการเร ยนร ท กษะช ว ต ว น ยเช งลบจะสร างความร ส กต อต านในใจเด ก และจะย งย ให เด กทำผ ดหร อท าทายเก ดเป นวงจรช วร ายในช ว ตเด ก ทำให เด ก เบ อเร ยน และเส ยคน ส วนว น ยเช งบวกจะช วยลดความกล วหร อว ตกก งวล ซ งเป น ธรรมชาต ของเด ก เช น กล วสอบตก กล วคร ไม ร ก กล วไม เป นท ช นชอบของเพ อนๆ กล วเชย กล วถ กเพ อล อ กล วถ กร งแก ฯลฯ ว น ยเช งบวกเป นเคร องม อของการอย ร วมก นอย างส นต ช วยให เด ก เร ยนร ฝ กฝนตนเองได เต มท เพราะบรรยากาศของความหวาดกล ว เป นเคร องบ นทอนประส ทธ ภาพของการเร ยนร ในขณะท ความร ส ก ปลอดภ ย ช วยให จ ตใจปลอดโปร งเร ยนร ได ง าย คร ท ย ดถ อว น ยเช งบวก จะไม มองการทำผ ดว น ยเป นเร องช วร าย แต มองเป นโอกาสเร ยนร ของศ ษย เป นโอกาสท จะค ยก นทำความ เข าใจก น เป นโอกาสท น กเร ยนจะเข าใจผลจากการทำผ ดว น ย และ เป นโอกาสท จะฝ กบ งค บต วเองให ไม แสดงพฤต กรรมท เป นผลร ายต อ การอย ร วมก นอย างสงบส ข ซ งเป นท กษะช ว ต (life skill) อย างหน ง คร เพ อศ ษย ต องร กเด กท กคน แม แต คนท ทำผ ดว น ยบ อย โดย แยกต วเด กออกจากพฤต กรรมการทำผ ดว น ย คร ต องแสดงท าท เห นใจและหาทางช วยเหล อเด กให ไม ทำผ ดอ ก โดยท ส วนของการ ทำผ ดเด กก ต องยอมร บผลกรรมน นตามกต กาท ตกลงก นไว เพราะ การทำผ ดเป นส งท น าร งเก ยจ และเป นต วบ นทอนอนาคตของเด กเอง ว น ยเช งบวกจะไม บ นทอนบรรยากาศของความสน กสนาน ร กใคร สาม คค ในหม น กเร ยน และจะเป นส วนหน งของการเร ยนร เพ อ เต บโตไปเป นผ ใหญ ท ม ว น ยในตนเอง (personal mastery) ซ งจะ ทำให ม บ คล กเป นท น าน บถ อ และไม เป นอ ปสรรคต อความเป นก นเอง ระหว างคร ก บศ ษย และไม เป นอ ปสรรคต อการท คร จะเป นต วตลกให เด กได ห วเราะสน กสนานบ างเป นคร งคราว ว น ยเช งลบเน นการลงโทษ การทำให กล ว การด ด าว ากล าว เฆ ยนต ประจานความผ ดเพ อให อาย จะได หลาบจำ ว น ยเช งบวกเน นให น กเร ยนได ค ด ทำความเข าใจ และร บผ ดชอบ ต อการกระทำของตนเอง เร ยนร ความร บผ ดชอบช วด ในการกระทำ ของตน และสร างโอกาสท จะฝ กฝนตนเองเป นคนด ม ว น ย เป นท น บถ อยกย องของเพ อนๆ และคนท วไป การแสดงความร ก ความเห นใจ ร บฟ ง แสดงความพร อมท จะ ช วยเหล อ จะช วยให จ ตใจท แข งกระด างของน กเร ยนบางคนท ม 82 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 83

43 ประสบการณ ช ว ตในครอบคร วเลวร าย ถ กกระทำ ม บาดแผลทางใจ ได ร บการเย ยวยา ช บช ว ตข นใหม ให เป นคนเข มแข ง ไม ตกเป นเหย อ ของอารมณ เค องแค นส งคม ต อต านส งคม ท งหมดน มองอ กม มหน งเป นการจ ดการช นเร ยน จ ดวาง บรรยากาศในช นเร ยน จ ดความส มพ นธ ระหว างคร ก บศ ษย ท ใช จ ตว ทยาเช งบวก (positive psychology) น นเอง คร เลาแอนน เล าเร องประสบการณ ไปชมคาวบอยแสดงว ธ ปราบ ม าพยศ ว าเหม อนก บการปราบเด กพยศค อจร งๆ แล วม าไม ยอม เพราะกล ว เพราะร ส กไม ปลอดภ ย คาวบอยต องค อยๆ สร างความไว วางใจหร อความร ส กปลอดภ ยให แก ม า ยอมให เวลาเร ยนร แก ม า ใน ท ส ดก จะสามารถใส อานและข นข ได ค อคาวบอยน กฝ กม าม งฝ กใจม า มากกว าฝ กกาย เม อได ใจกายก มาเองโดยท คาวบอยน กฝ กม าต อง แสดงท าท ย นย นม นคงว าตนเองค อผ ฝ ก ผ เป นห วหน า อย าใช กฎท แข งท อตายต ว กฎท แข งท อตายต วเร ยกว า rule แต ถ ากำหนดไว กว างๆ ให ย ดหย นได เร ยกว า procedure ม ประโยชน ตรงท เป ดโอกาสให คร ใช ว จารณญาณได หล กการกำหนดกฎ ให ม น อยข อท ส ด ใช ข อความเช งบวก ระบ ผลท จะเก ดตามมา (consequence) คำแนะนำหร อหล กการเก ยวก บว น ย ทำต วเป นต วอย าง พ งตระหน กว าข อกำหนดว น ยเป นถ อยคำ หร อเอกสารอาจไม ช วยให เด กเข าใจ เพราะเป นนามธรรม พฤต กรรมต วอย างจะให ผลกว าอย างมากมาย เพราะเป น ร ปธรรมจ บต องได แยกแยะต วเด กออกจากพฤต กรรม จงร งเก ยจการทำผ ด แต ร กเด ก ให เด กเป นฝ ายร บผ ดชอบ ไม ใช คร เข าไปร บผ ดชอบแทน ให เด กม ทางออกอย างไม เส ยหน า หาทางออก ไม ใช เอาแต จะลงโทษ ระบ ความคาดหว งต อพฤต กรรมในอนาคตอย างช ดเจน ชมเชยเม อน กเร ยนม พฤต กรรมด ข น โดยชมเชยเป นส วนต ว เช น เข ยนการ ดส งให เข ยนโน ตบนกระดาษคำตอบ หร อพ ด ก บเด กโดยตรง หร อโทรศ พท ไปบอก อย าจดจำหร ออาฆาตเด ก จบแล วจบเลย หาสาเหต ของพฤต กรรมซ ำซาก ม กม สาเหต ซ อนอย เสมอ 84 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 85

44 เน นให รางว ลพฤต กรรมด ส งน กเร ยนให คร ใหญ เป นทางออกส ดท าย ๑๐ ข นตอนในการดำเน นการทางว น ย ดำเน นการตามลำด บ ด งน ๑. ไม เอาใจใส การทำผ ดว น ยเล กน อยท ม กเป นการลองเช งคร อย าต ดก บเข าไปเป นค กรณ ๒. ส งส ญญาณท ไม ใช คำพ ด ค อส งส ญญาณด วยส หน าท าทาง และเด นไปท วห องเพ อลดระยะห างจากต วน กเร ยน แสดงพ นท ควบค ม ของคร ๓. ส งบ ตรเต อนให น กเร ยนท ทำผ ดหร อก อกวน โดยคร เอาไป วางท โต ะของน กเร ยน สำหร บน กเร ยนท เป น visual หร อ kinesthetic learner บ ตรเต อนจะให ผลด กว าคำพ ดเต อน บ ตรเต อนอาจเข ยนว า จงเคารพช นเร ยน หย ดค ด เธอควรส ภาพเร ยบร อยกว าน คร ขอค ยด วยเม อจบคาบเร ยน โดยท วไปเม อคร วางบ ตรเต อนบนโต ะ เด กจะหย ดพฤต กรรมไม ด น นๆ ๔. ค ยก บน กเร ยนท นท โดยบอกน กเร ยนให ออกไปค ยก บคร นอกประต ห อง เพ อขอทราบเหต ผลของการแสดงพฤต กรรมรบกวน การเร ยน ถ าน กเร ยนม เหต ท น าร บฟ งถามน กเร ยนว าควรแก ไขอย างไร ถ าเด กตอบไม ได ให ถามว าคร ได แสดงพฤต กรรมไม ด ต อเขาหร อเปล า ถ าม ให ขอโทษ และขอจ บม อ ถ าเด กตอบอะไรไม ได ให บอกเด กให ค ด ให ด เธอม ส ทธ ท จะไม ต งใจเร ยนในช นของคร แต เธอต องเข ยนแจ ง ความจำนงเป นลายล กษณ อ กษร สำหร บคร เก บไว เป นหล กฐาน ให ต วเธอเอง และพ อแม ของเธอด เม อเกรดออกมา เธออาจไม ชอบ บทเร ยนท คร สอน แต คร ได ใคร ครวญตระเตร ยมมาอย างด ว า บทเร ยนน ม ประโยชน ต อการเร ยนร และการพ ฒนาท กษะสำค ญของ น กเร ยน แต เธอก ม ส ทธ ท จะไปน งเง ยบๆ หล งช นโดยไม เร ยน แต เธอไม ม ส ทธ แสดงพฤต กรรมก อกวนช นเร ยน ๕. ให เวลาสงบจ ตสงบใจ โดยให เด กย นค ดคนเด ยวนอกห อง ว าจะกล บเข าห องเร ยนและหย ดพฤต กรรมก อกวนหร อไม และคร กล บมาสอนตามปกต ถ าเด กหายต วไปเลยก ต องรายงานคร ใหญ หร อ ฝ ายว น ย ๖. โทรศ พท ถ งน กเร ยน ในเย นหร อค ำว นน นหล งเล กเร ยน และบอกเด กว าการกระทำของเด กท โรงเร ยนในว นน นไม เหมาะสม รบกวนคนอ น ขออย าทำอ กได ไหม ส วนใหญ เด กจะร บคำ และไม ทำ อ กจร งๆ ๗. ทำหน งส อส ญญา เพ อเป น visual stimulation เต อนสต แก น กเร ยน อย าล มใช ถ อยคำเช งบวก เน นประโยชน แก ต วน กเร ยนเอง 86 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 87

45 ๘. หาคนช วย โดยเฉพาะฝ ายร กษาความปลอดภ ย เพ อนำต ว น กเร ยนท ก อกวนไปหาคร ใหญ ๙. ขอย ายเด กไปห องอ นถ าม ถ าเป นโรงเร ยนเล ก แต ละช นม ห องเด ยว อาจขอให น กเร ยนท ม ป ญหาไปเร ยนท ห องของเพ อนคร ช วคราวในว นน น ๑๐. เอาเด กออกจากห อง ให ไปน งเร ยนท อ น เช น ห องสม ด โดยม งานให ทำเพ อเร ยนร ด วยตนเอง ท จร งในบทท ๕ ว าด วยเร องว น ยน คร เลาแอนน เข ยนแนะนำ คร ท หมดไฟด วย เพราะบางโรงเร ยนหร อน กเร ยนบางกล มเลวร ายต อ สภาพจ ตของคร จร งๆ และย งม เลวร ายย งกว าค อม คร ท กล นแกล ง เพ อนคร โดยย เด กให ก อกวน อ านแล วค ดว าสภาพการเป นคร ในอเมร กา หน กหนากว าในบ านเรามาก ทำให คร เลาแอนน แนะนำว า คร ต องบ นท กเหต การณ ทางว น ย ไว ให ด สำหร บร บม อก บมาตรการทางกฎหมายท อาจต องเผช ญ รวมท ง เผช ญการถ กแทงข างหล งจากคนในวงการศ กษาด วยก น ว จารณ พาน ช ๑๕ เม.ย. ๕๔ (ท มา 88 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย สร างน ส ยร กเร ยน (๑) จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson บทท ๖ Motivation and Morale Boosters

46 พ นฐานสมองของเด กม ความสามารถในการเร ยนร ส งกว าท เราค ดแต เด กจำนวนมากขาด ไฟ (inspiration/motivation) ใน การเร ยน ด วยเหต ผลท หลากหลาย หากคร ร จ กกระต น ไฟปรารถนา แห งการเร ยนร ของเด กอย างเหมาะสม หร อร จ กป ดเป าป จจ ยลบ ภารก จของคร จะง ายข นมากและเป นภารก จท ให ความช มช นแก ห วใจ ได มาก หน าท ของ คร เพ อศ ษย ค อ นำช ว ตของน กเร ยนเข าส ความ สน กสนานในการเร ยน (The Joy of Learning) ซ งจะทำให ม น ส ย ร กเร ยน อย าปล อยให ศ ษย ตกอย ใต สภาพความท กข ระทมในการ เร ยน ซ งจะทำให ม น ส ยเกล ยดการเร ยน น ค อห วใจในหน าท คร ห วใจในหน าท คร ค อ สร างน ส ยร กเร ยน ซ งสำค ญกว าการ ร เน อหาว ชา ต อไปน เป นหล ก ๒๘ ประการ สำหร บสร างน ส ยร กเร ยน สร าง พล งหร อ ไฟ ในการเร ยนร ของศ ษย ๑. ให น กเร ยนเช อว าความสำเร จในการเร ยนเป นส งเป นไปได หากน กเร ยนม ความพยายามด วยตนเอง โดยคร จะอย เค ยงข างคอย ช วยเหล อ แต น กเร ยนต องเร ยนเองคร เร ยนแทนไม ได เคล ดล บค อ อย าต งโจทย ง ายให เด กเร ยนอ อนทำ ให ใช โจทย ท ท าทายตามปกต หร อยากกว าปกต แล วคร ช วยเหล อให เด กเร ยนอ อน ใช ความพยายามจนทำได โดยบอกเด กว าคร เช อว าเธอฉลาดพอท จะ ทำโจทย ท ยากขนาดน ได แต พ นของเธอไม ด จ งต องใช ความพยายาม มากหน อยในเบ องต น โดยคร จะช วย บ อยเข าเด กจะเก ดท กษะใน การเร ยนเก ดความม นใจในตนเอง ว ธ สร างความม นใจในตนเองแบบส ดๆ ค อหาโจทย ในระด บ ท ส งกว าความร ในช นเร ยน เช นว ชาท ส งกว าช นเร ยนของเด ก ๒ ช น หร อหากเด กเร ยน ม.ปลาย เอาโจทย มหาว ทยาล ยป ๑ มาให ทำ โดยบอกเด กด วยว าเป นโจทย ระด บส งเช นน น บอกว าจะเป นเคร อง พ ส จน ความสามารถของเด ก โดยคร จะช วยเหล อให ความร บางด านท เด กย งเร ยนไม ถ งและช วยแนะอ กบางด าน เม อเด กทำโจทย น ได ก จะ เก ดความม นใจในสมองของตนเอง ๒. ประเม นเจตคต ของน กเร ยนต อตนเอง ต อว ชาเร ยน ต อ ช นเร ยนและต อโรงเร ยน โดยเข ยนหร อฉายคำถามบนกระดาน ให น กเร ยนตอบอย าง ตรงไปตรงมาจะใส ช อหร อไม ก ได (แต คร ก เก บกระดาษคำตอบให เร ยงก นจนร อย ด ว าใครเข ยนข อความท น าตกใจหร อน าสนใจ) บอก เด กว าคนท ทำโจทย น จะได คะแนนเต มท กคน หากทำอย างต งใจ โจทย ค อ 90 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 91

47 - ชอบอะไรมากท ส ดต อโรงเร ยน - ชอบอะไรน อยท ส ด - ว ชาท ชอบมากท ส ด / น อยท ส ด ค ออะไร - ชอบอ านหน งส อหร อไม ทำไมจ งชอบ/ไม ชอบ ข นตอนท ๒ จะทำหร อไม ก ได ค อคร เล อกอ านบางข อความ ต อช นเร ยน เพ อกระต นการอภ ปรายออกความเห นเพ มเต ม ข นตอนท ๓ ค อนำกระดาษคำตอบกล บบ าน เอาไปอ านอย าง พ น จพ เคราะห อ านระหว างบรรท ด อ านลายม อ อ านสำนวน เพ อ ทำความร จ กน กเร ยนแต ละคนในม ต ท ล ก เช น ร งานอด เรกของเด ก ๓. ปร บเจตคต โดยทำแบบฝ กห ด ให เข ยนต อประโยค ฉ น จำใจ... และ ฉ นไม สามารถทำ... และอภ ปรายเร องพล งทางเล อก หร อพล งใจ ต อความสำเร จ รวมท งทำความเข าใจ Maslow s hierarchy of needs ด วย โดยบอกเด กว าความเข าใจและปฏ บ ต ตามหล กการน จะช วยให เด กประสบความสำเร จในช ว ตในภายหน า ท สำค ญย งค อคร ต องปร บเจตคต ของตนเองด วยให ม เจตคต เช งบวก เช งต อส ฟ นฝ าเพ อทำต วเป นต วอย างแก ศ ษย รวมท งม ความร ก ความหว งด ต อศ ษย โดยท วหน าเสมอก น ไม เล อกท ร กม กท ช งและ ท สำค ญ ค อ ฟ งเด ก คร เลาแอนน เล าเร องคร ถามน กเร ยนท กเช า ใครม คำถามท ต องการถามคร บ าง ซ งตามปกต จะไม ม ใครถาม แต ถ าคร ถามท กเช า ส กว นหน งจะม คนถาม แล วการต งคำถามและค ยก นอย างอ สระก จะ เก ดข นเก ดเจตนคต ท เป ดเผยต อก น สน ทสนมก น และท สำค ญท ส ด เป นการเป ดจ นตนาการของเด ก จ นตนาการสำค ญกว าความร (ไอน สไตน ) ๔. จ ดก จกรรมกระต นสมองซ กขวา คร ท ไม ได สอนว ชาศ ลปะ ดนตร การแสดง อาจเผลอสอนแต ด านการค ดซ งใช แต สมองซ กซ าย จนน กเร ยนเก ดความเบ อหน าย จ งควรสล บให ม ก จกรรมเร ยนร ของ 92 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 93

48 สมองซ กขวาบ าง เป นการเอ อต อน กเร ยนท ม ธรรมชาต เป น rightbrain thinker โดยคร ต องเข าใจว าคร ส วนใหญ เป น left-brain thinker ในขณะท น กเร ยนส วนใหญ เป น right-brain thinker คร เพ อศ ษย ต องสะสมเกมต างๆ ท เหมาะสมไว ให เด กเล น โดยเฉพาะเกมสมองซ กขวา เช น Right-Brain Word Puzzle ใน หน งส อเพ อเปล ยนบรรยากาศ พ กสมอง สร างความสน กสนาน และ เก ดการเร ยนร หลากหลายม ต โดยคร ต องสนใจส งเกตน กเร ยนท ม สไตล การเร ยนร ๓ แบบ ค อ (๑) จากการด (ตา) (๒) จากการฟ ง (ห ) และ (๓) จากการ เคล อนไหว (kinesthetic) ๕. ขอ feedback จากน กเร ยนบ อยๆ เพ อนำมาใช ปร บปร ง การจ ดการเร ยนการสอนและเพ อแสดงให น กเร ยนเห นว า คร แคร หร อเคารพความเห นท ตรงไปตรงมาของน กเร ยน แต ต องย ำให น กเร ยน เข าใจว าการต ดส นใจเป นเร องของคร แต คร จะเอาความเห นของ น กเร ยนไปประกอบการต ดส นใจด วย และคร ต องอย าหลงเป นค กรณ ของน กเร ยนท ก าวร าวเข ยนความเห นแบบหาเร อง ๖. ทบทวนทฤษฎ ของ Maslow โดยถ าน กเร ยนย งอาย น อย คร ต องทำให เข าใจง าย ม ประโยชน ค อ ช วยให น กเร ยนเข าใจตนเอง ม ความม นคงทางอารมณ ด ข น และเก ดความเช อม นว าคร เอาใจใส หว งด ต อน กเร ยนจร งๆ ๗. สอนท กษะในการแก ป ญหา ซ งจะช วยลดการทำผ ดลง ได มาก เพราะน กเร ยนท ทำผ ดส วนใหญ เก ดจากการกระทำท ขาดการ ไตร ตรองให รอบคอบ ม ปฏ ก ร ยาโต ตอบก อนค ด ด งน นท กษะแรกท เด กต องเร ยน ค อ ท กษะในการแก ป ญหาท อย รอบต ว เช น เพ อน ขอลอกการบ าน ม เพ อนเพ ยง ๑-๒ คนรบกวนช นเร ยนจนไม ม สมาธ ในการเร ยนหร ออาจเป นเร องใหญ เช น เพ อนชวนเข าแก ง เพ อนชวน เสพยา ว ธ การเร ยนร ทำโดยระดมความค ดเร องสาเหต ของป ญหา หลายสาเหต และแนวทางแก ป ญหาหลายแนวทาง และเล อกแนวทาง ท ด ท ส ด ๓ แนวทางโดยคร ต องคอยเต อนว าต องให เฉพาะความเห น หร อเหต การณ ท เก ดข น ไม ใช คำต ดส นเช งค ณค า แล วท กคนจะเร ยนร เหต ผลและว ธ การแก ป ญหาเอง หล งจากน นจ งเป นการประย กต มาตรการแก ป ญหา และว ดผล ๘. สอนท กษะในการโต แย งอย างได ผล โดยต องทำให เข าใจ ว าการโต แย งไม ใช การต อส เพ อเอาแพ ชนะ แต เน นประโยชน ต อการ เร ยนร ทำให เราเข าใจเร องต างๆ จากหลายแง ม ม ส งท ผ เยาว ต องการ เร ยนร ก ค อ การโต แย งด วยท าท เคารพผ อ น ไม ใช ท าท ของศ ตร หร อ ฝ ายตรงก นข ามและการโต แย งน นไม นำไปส ความร ส กไม ด ต อก น การ สอนเร องน ต องไม ใช คร ย นพ ดหน าช น แต ต องออบแบบก จกรรมให 94 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 95

49 น กเร ยนทำให น กเร ยนเก ดการเร ยนร ด วยตนเอง ในหน งส อม ต วอย าง บทเร ยนด วย ๙. สอนให น กเร ยนร ว ธ พ ดก บคร และก บผ ใหญ คนอ นๆ เด ก บางคนม ความฝ งใจว าพ ดก บผ ใหญ ท ไรเป นต องข ดแย งหร อทะเลาะ ก นท กคร ง การฝ กพ ดก บผ ใหญ จ งม ความจำเป น คร เลาแอนน ม ว ธ สอนโดยแจกเอกสาร บอกล กษณะของว ธ พ ดหร อโต แย งก บผ ใหญ ท เป นว ธ ด ก บท เป นว ธ ไม ด แล วแจกเอกสารสถานการณ สมมต ของ การสนทนาโต ตอบ สถานการณ ท ๑ จะโต ก นแบบไม ม ข อย ต ให น กเร ยนออกความเห นว าสถานการณ การโต ตอบน ม ป ญหาอย างไร แล วให อ านสถานการณ ท ๒ ท ล กสาวกล บบ านด กและโต ตอบก บ พ อแม จนพ อโกรธและเข านอน ล กสาวค ยต อก บแม จนแม เข าใจ คำถามต อกล มน กเร ยนค อ ท ง ๓ คน โดยเฉพาะล กสาวควรพ ดว า อย างไรจ งจะเก ดการสนทนาโต ตอบท ได ผลด ผมมองว าเร องน เป นการ เร ยนร ท กษะช ว ตท สำค ญย ง และเป นการเร ยนร ความส มพ นธ ระหว าง คนในครอบคร วและเพ อนร วมช น ซ งในอนาคตน กเร ยนจะได เอาไป ใช ในช ว ตการทำงาน ช ว ตครอบคร ว และช ว ตทางส งคม ๑๐. จ ดให ม รายงานผลความก าวหน าในการเร ยนบ อยๆ เพ อ เป นแรงจ งใจต อการเร ยน และลดความว ตกก งวลของน กเร ยนว าตน จะสอบตก คร เลาแอนน ใช ว ธ ต ดประกาศตารางผลสอบผ าน คนย ง ไม ส งรายงาน/การบ านอย างเป ดเผย (แต ไม บอกคะแนนโดยตรง) พบว าน กเร ยนพอใจ และไม ขาดส งรายงาน/การบ านอ กเลย โดยคร ต องคอยให ความม นใจว าคนท ส งรายงานท กคร ง ได คะแนนการ ทดสอบท กคร งเป นคะแนนผ านจะไม ม ทางสอบตก แม ผลสอบปลายป จะไม ด เพ อลดความก งวลของเด ก ๑๑. สอนว ธ อ าน transcript ว ตถ ประสงค เพ อให น กเร ยนร ผลการเร ยนของตนเอง ไม อ าน transcript ผ ดพลาด จนเม อถ ง กำหนดเร ยนจบช นจ งร ว าในรายงานระบ (ผ ด) ว าตนย งเร ยนไม ครบ ว ชาซ งถ งตอนน นก สายเก นแก เร องแบบน เคยเก ดก บล กสาวคนท ๓ ของผมเม อเก อบ ๒๐ ป มาแล ว เม อเร ยนช น ม.๔ และ ๕ เธอไป เร ยนและสอบเท ยบ ม.๖ เธอได ร บใบรายงานว าสอบผ านท กว ชา 96 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 97

50 แต เม อไปขอใบร บรองว าสอบ ม.๖ ได เพ อเอาไปเป นหล กฐานสอบเข า มหาว ทยาล ย ปรากฏว าในทะเบ ยนระบ (ผ ด) ว าเธอย งสอบไม ผ าน ๑ ว ชา ทำให สายเก นแก เธอต องเร ยนต อ ม.๖ และสอบช งท นไปเร ยน ต างประเทศ หากเธอไม สะเพร าในการอ าน transcript ผมก จะได ม ล กเป นหมอ ๑ คน เพราะล กคนน เร ยนเก งมากและอยากเป นหมอ แต เม อได ท นไปเร ยนต างประเทศก ไปเร ยนอย างอ น ๑๒. สอนว ธ กำหนดเป าหมาย น กเร ยนท ไม ม เป าหมายในช ว ต ของตนเองม กม ผลการเร ยนไม ด และม กโทษคนอ นส งอ นต างๆ นานา ว าเป นต นเหต ของความล มเหลวของตน น กเร ยนต องได ร บการ เร ยนร ว ธ ต งเป าหมายระยะยาวในช ว ต แล วทอนลงเป นเป าหมายของ ช วงส นๆ แล วต งหน าบากบ นหาทางบรรล เป าหมายน น ช ว ตก จะประสบ ความสำเร จได มากข น เพราะช ว ตม เป าหมายไม ล องลอย นอกจาก เป าหมายช ว ต เป าหมายในการเร ยนว ชาก สมารถใช หล กการกำหนด เป าหมายและแบ งช วงบรรล ผลท ละส วนได เช นเด ยวก น ๑๓. สร างความท าทาย ความท าทายเป นแรงกระต นความ มานะพยายาม ด งน นคร ต องอย าช วยเด กเร ยนอ อนด วยการหย อน ความยากของบทเร ยน เพราะจะส งส ญญาณต อน กเร ยนว าตนเป น คนด อยความสามารถ ต องบอกน กเร ยนว าคร จะช วยให น กเร ยน สามารถร บความท าทายท ยากน นได โดยน กเร ยนต องต งใจเร ยนเพ อ เอาชนะความท าทายน น ๑๔. ทำให การทำผ ดเป นส งยอมร บได น กเร ยนควรได เข าใจว า ความผ ดพลาดเป นธรรมดาของมน ษย ไม ใช เร องคอขาดบาดตาย การท เราทำพลาดและร ว าพลาด และเร ยนร ว าทำไมจ งพลาด ค อ เส นทางหน งของการเร ยนร ความผ ดพลาดจ งไม ใช ความช วหร อความ ล มเหลว ในการกระทำเร องใดเร องหน ง หากสำเร จร อยละ ๗๐ ถ อว า เก งส ดยอด บางเร องทำสำเร จร อยละ ๕๐ ก ถ อว าเก งมากแล ว ด งน น น กเร ยนต องไม กล วไม ร งเก ยจการทำพลาด เม อได ต งใจทำด ท ส ดแล ว รวมท งคร เองก เคยผ ดพลาดมาแล วมากมายและท ปฏ บ ต ต อหร อสอน น กเร ยนอย น บางส วนก ม การผ ดพลาดเหม อนก น ๑๕. สร างต วแบบของพฤต กรรมท เป นท ยอมร บ และต วแบบ ของความเป นเล ศ คร พ งตระหน กว าผ เยาว ส บสนง าย ต องการต วแบบท เป นร ปธรรมให ย ดถ อจ งจะไม ส บสน ย งเด กท ผลการเร ยนไม ด หร อ ความประพฤต ไม ด ย งต องการในเร องพฤต กรรม ต วอย างท ด ท ส ดค อ ต วคร เอง สำหร บผลงานแบบฝ กห ดท เป นต วแบบของความเป นเล ศ คร หาได จากผลงานของน กเร ยนบางคนให ป ดช อเส ย แล วเอาต ด ประกาศให น กเร ยนคนอ นเห นเป นต วอย าง ๑๖. หาโอกาสชมเชย เด กต องการความสนใจหร อเอาใจใส และต องการกำล งใจ คร จ งต องหาโอกาสแสดงความเอาใจใส น กเร ยน เป นรายคนโดยใช จ ตว ทยาเช งบวก ค อเอาใจใส การทำด หร อทำได ด ด วยคำชมเชย 98 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 99

51 ๑๗. ต ดต อพ อแม หร อผ ปกครอง เพ อสร างความส มพ นธ ให เข าใจร วมก นว าคร ก บพ อแม /ผ ปกครองจะร วมก นใช จ ตว ทยาเช งบวก ในการกระต นการเร ยนร และการเจร ญเต บโตของว ฒ ภาวะของน กเร ยน และให น กเร ยนเข าใจข อน ด วย ด งน นเม อเด กแสดงพฤต กรรมด หร อ เร ยนได ด คร ควรโทรศ พท ไปแสดงความย นด ต อพ อแม /ผ ปกครอง และขอบค ณท การเล ยงด ส งสอนท บ านมาอย างด ช วยให คร ทำงานง ายข น ในทางตรงก นข าม หากเด กแสดงพฤต กรรมก อกวนก าวร าว ก ต อง โทรศ พท ไปแจ งและหาร อว ธ การแก ป ญหาร วมก น ๑๘. เปล ยนความค ดของน กเร ยน ท ค ดด านลบต อตนเอง ในสหร ฐอเมร กาม ป ญหาส งคมมาก ม เด กท มาจากครอบคร วท ม ป ญหา เด กค นเคยก บอนาคตท ม ดมนของคนในครอบคร วคนแล วคนเล า และค ดว าตนเองก จะเด นเส นทางเด ยวก น คร ต องหาว ธ เปล ยน ความค ดน ให ได คร เลาแอนน แนะนำให ใช ว ธ ส งเกตความถน ดหร อ พรสวรรค บางอย างท น กเร ยนคนน นม และหาโอกาสถามว าเขาร ต ว ไหมว าม ความสามารถพ เศษด านน นๆ และบอกว าค ดว าในอนาคตเขา น าจะเป น... ท ม ความสามารถ หร อม ช อเส ยง แรงกระต นเช นน จะไป กระต กจ นตนาการของเด ก ทำให จ ตใจม ความหว ง โดยคร อาจไปขอ ให ผ เช ยวชาญด านน นๆ ช วยบอกเด กแทนคร เพ อให คำพ ดม น ำหน ก น าเช อถ อย งกว า และคร อาจชวนน กเร ยนจ นตนาการว าในอนาคต ตนเองจะไปทำงานเป น... เพ อกระต นจ นตนาการและความฝ นของ น กเร ยน การเช ญคนท ประสบความสำเร จในช ว ตด านต างๆ มาเล า เร องราวของช ว ต จะช วยกระต นความทะเยอทะยานในช ว ตของ น กเร ยน ๑๙. ช วยให ท งเต าและกระต ายว งได เร ว เป นธรรมดาท ในช น เร ยนจะม ท งเด กท เร ยนช าและเด กท เร ยนเร ว คร จะต องช วยเด กท ง ๒ กล มน โดยม บทเร ยนเสร มท เหมาะสมให โดยไม จำเป นต องเส ย เวลาค ดร ปแบบการเร ยนร แยกก น สำหร บเด กเร ยนช า คร อาจช วยจ ด เพ อนท เร ยนด ช วยต วให เด กท ก อกวนหร อเบ อเร ยนบางคนเก ดจาก เร ยนเร ว และแบบฝ กห ดไม ท าทาย คร ต องหาแบบฝ กห ดท ท าทายให หร อให ทำก จกรรมสร างสรรค บางอย างท เขาภ ม ใจ ๒๐. แยกน กเร ยนก บเกรดออกจากก น เพ อไม ให เด กร ส กว า คร ลำอ ยง ร กศ ษย ท เร ยนเก งกว า ทำให เด กท เร ยนไม เก งเก ดความ ท อถอย คร ต องแสดงให เห นว าศ ษย ท คร ร กค อศ ษย ท ทำต วด ใน ช นเร ยน ม ความพยายามในการเร ยน โดยท ศ ษย เหล าน ไม จำเป นต อง ได เกรด A แต คร ก ต องฝ กฝนตนเองให ม จ ตใจเช นน จร งๆ ๒๑. จ ดให ม กล มน กเร ยนท ทำหน าท ช วยเหล อเพ อน (peer support group) เพ อสร างบรรยากาศเพ อนน กเร ยนช วยเหล อก น เวลาทำการบ านคนท เร ยนไม เก งแทนท จะน งทำอย คนเด ยวก ม การ จ ดกล มช วยก นอาจจ ดให ม โครงการต วโดยเพ อนน กเร ยน ผมอ าน 100 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 101

52 ตอนน แล วเก ดความค ดว าหน งส อเล มน เข ยนมานานหลายป ตอนท PBL (Project-Based Learning) ซ งเป น team - learning ย งไม แพร หลาย โรงเร ยนท ใช PBL จะเท าก บม ระบบเพ อนช วยเหล อเพ อน โดยปร ยาย ๒๒. จ ดกล มน กเร ยนท เข าก นได ในการเร ยนต องม การจ บ กล มเร ยนหร อทำงานร วมก น ว ธ จ ดกล มทำได หลายว ธ โดยท ควรให เด กได เล อกก นเองด วยส วนหน ง และม หล กการว าควรย ายกล มก น ไปเพ อให น กเร ยนได เร ยนร ประสบการณ การทำงานก บคนท ม น ส ย หร อบ คล กต างๆ ก นแต ก ต องระม ดระว งไม เอาคนท เข าก นไม ได หร อ เป นอร ก นมาเข ากล มเด ยวก น ๒๓. จ ดบทเร ยนให สร างความร ส กเป นก นเอง คร เลาแอนน แนะนำให คร เอารายช อน กเร ยนช ดหน งไว ท บ านเวลาเข ยนแบบฝ กห ดก เอาช อน กเร ยนผล ดเปล ยนก นใส ลงไปเพ อสร างบรรยากาศ และ ตอนท ายของแบบฝ กห ดก ใส อารมณ ข นลงไปด วยคำว า Borught to you by Miss Johnson --- your teacher who loves you. และในว นเก ดของเด กคร เลาแอนน จะมอบปากกาหร อด นสอสวยๆ ให และบอกว าเป นปากกาว เศษใช แล วได เกรดด เด กจะย มและแม น กเร ยนจอมแก นก ย งย มและใช ปากกาน น ๒๔. ส งเสร มให น กเร ยนเป นดาวเด น โดยท จร งๆ แล วน กเร ยน แต ละคนต างก ม ด หร อจ ดเด นคนละอย างสองอย างคร ต องหาว ธ ให เด กแต ละคนได แสดงจ ดเด นของตน ว ธ หน งค อจ ดให น กเร ยนจ ดทำ โครงการส วนต วเพ อนำมาแสดงต อช นโดยม เง อนไขว าห ามส งท ข ดต อศ ลธรรม ส ตว เล อยคลาน ม พ ษ เหย ยดผ วหร อเช อชาต หร อ เส ยงด งเก นไป เม อถ งว นรายงานหร อแสดงอาจเช ญผ ปกครองมาชม และควรถ ายว ด ท ศน ไว เพราะจะพบว าเด กม ความสามารถกว าท ค ด และเป นแรงกระต นแรงบ นดาลใจต อการเร ยนร และให ร กโรงเร ยน หร อช นเร ยน เร องน ผมม ความเห นว าหากใช PBL ทำโครงงานท เป น ประโยชน ต อช มชนด วยได ทำเป นท มด วยและเด กได แสดงความ สามารถหร อความสร างสรรค ของตนด วยจะย งได ประโยชน หลายทาง 102 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 103

53 ๒๕. ใช บ นท กส วนต วเป นเคร องม อสร างแรงบ นดาลใจต อ การเร ยน โดยคร ฝ กต งโจทย ของการเข ยนบ นท กให จ าบสำหร บ น กเร ยน สำหร บให น กเร ยนได ระบายความร ส กล กๆ ออกมาโดยคร ต องม จ ตว ทยาในการกระต นส งเสร มให น กเร ยนเข ยนอย างสน ก โดย น กเร ยนของคร เลาแอนน เสนอว าควรได ฝ กเข ยนอย างน อยส ปดาห ละคร ง ต วอย างของห วข อ เช น คร ด และคร ไม ด เป นอย างไร ช ว ต ของเด กผ ชาย สบายกว าเด กผ หญ ง จร งหร อไม จงเล าเร องคร ท เลว ท ส ดท เคยพบ การเข ยนบ นท กส วนต วน นอกจากเป นการห ดเข ยน จากใจของตนเองแล วย งเป นเคร องม อสร างสมาธ ด วยคร บางคนให เด กเข ยนท กว น คร งละ ๑๐ นาท จนเด กๆ บ นแต เม อคร ให ทำต ดต อ ก นท กว นหลายส ปดาห แล วให หย ดเข ยน ไม ม การเข ยนบ นท กอ ก เด กๆ กล บบ นว าทำไมไม ให เข ยนอ กผมเดาว าการเข ยนออกจากใจ ตนเองให ความร ส กพ งพอใจเอ นดอร ฟ นหล ง เม อทำท กว นจะต ด เหม อนท ผมกำล งทำอย น แหละ ๒๖. ให ศ ษย เร ยนร เร องจร ยธรรม เด กม ส ญชาตญาณของ ความย ต ธรรมแต มองตนเองเป นศ นย กลางของความย ต ธรรมน น ซ ง อาจก อป ญหาต อผ อ น เด กจ งต องเร ยนร ความจร งว าตนไม ใช ศ นย กลาง ต องคำน งถ งผ อ น หร อการอย ร วมก นด วย คร ต องช วยให เด กได เข าใจภาพใหญ ของช มชน ส งคม และโลก บทเร ยนแรกท น กเร ยน ควรได เร ยนค อแรงกดด นเช งลบของกล ม (negative peer pressure) น กเร ยนควรได เข าใจว าคนเราท กคนต างก ม ข อย ดถ อเช งค ณธรรม จร ยธรรมของตนเอง คนท ม ความสามารถส อสารความเช อเช งค ณค า เช งศ ลธรรมออกมาอย างช ดเจนก จะไม ตกเป นเหย อของแรงกดด น เช งลบของกล มได ง าย เช นไม ตกเป นสมาช กของแก งอ นธพาล แก ง ต ดยา ฯลฯ คร เลาแอนน ใช บทเร ยนเร องเง นสำหร บทำความเข าใจ จร ยธรรมโดยม คำถามเร องไปก นอาหารแล วได ร บเง นทอนเก น จะ เก บไว หร อค น หร ออาจข นก บว าทอนเก นมากหร อน อยให น กเร ยน แต ละคนเข ยนตอบคำถามแล วให จ บกล ม ๕ คนแลกเปล ยนข อค ด เห นก น แล วแลกเปล ยนข อค ดเห นในช น เร องแบบฝ กห ดเร ยน จร ยธรรมน คร สามารถออกแบบอย างสร างสรรค ได มากมาย ๒๗. ใช การทดสอบเป นเคร องม อ การสอบค อเคร องม อว ด การเร ยนร ไม ใช เคร องม อป ดก นความก าวหน า และต องไม ใช เคร องม อ หลอกเอางบประมาณ คร ต องใช การทดสอบเพ อประโยชน ของน กเร ยน เป นหล ก ค อใช ว ดการเร ยนท แท จร งไม ใช ว ดการเร ยนหลอกๆ ผมม ความเห นว าต องสอบความค ดมากกว าสอบความจำ สอบให ครบถ วน ท กด านของการเร ยนร ไม ใช แค สอบว ชา ๒๘. ใช คอมพ วเตอร ช วย เด กๆ ชอบคอมพ วเตอร และใช เก ง กว าผ ใหญ คร ต องช กชวนและส งเสร มให น กเร ยนร จ กใช คอมพ วเตอร เพ อช วยการเร ยนร ด วยตนเองไม ใช เอาแต ใช เล นเกมหร อท องเน ต 104 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 105

54 อย างไร เป าหมาย คร ต องแนะนำศ ษย ให ร จ กแหล งความร ออนไลน ด านต างๆ อ านและเข ยนบ นท กมาถ งตอนน ผมเก ดความร ส กว า น กเร ยนท ได เร ยนก บคร ท ม ความค ดความร บผ ดชอบและท กษะ อย างคร - เลาแอนน จะได ร บการป พ นฐานไปเป นผ ใหญ ท ม ท งความร กการเร ยนร ความม นคงทางอารมณ ความเข าใจโลกและช ว ตจะเต บโตไปเป นพล ง ของส งคม ในขณะท คร ท ไม เอาถ านไม ร บผ ดชอบไม ร กเด กก จะเป น ผ ทำลายช ว ตของศ ษย ทางอ อมอย างไม ร ต ว ผมต งความหว งว า น าจะม การแปลหน งส อเล มน สำหร บให คร ใช เป นค ม อคร เพราะหากปฏ บ ต ตามคำแนะนำต างๆ เหล าน (ม รายละเอ ยดเช งเทคน คมากกว าท ผมเก บมาบ นท กกว า ๑๐ เท า) แล ว ป ญหาเด กสอบ NET ผ านในอ ตราต ำจะท เลาลงไปมาก ว จารณ พาน ช ๑๖ เม.ย. ๕๔ การอ าน (ท มา และ ) จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson บทท 7 The Three R s : Reading, Reading, Reading

55 การอ านหน งส อไม แตกค ออ ปสรรคอ นด บ ๑ ของการเร ยนให ได ผล โดยท แท จร งแล วธรรมชาต ของเด กมาความอยากร อยากเห น อยากเข าใจ อยากประสบความสำเร จ และการอ านได เป นส งหน งท ตอบสนองจ ตว ทยาข อน แต เด กหลายคนตกเป นเหย อของการบ งค บ การทำให การอ านเป นเร องน าเบ อ หร อเป นส งท ทำให ตนเองต ำต อย น อยหน าเพราะอ านไม เก งเท าคนอ นทำให เก ดจ ตใต สำน กท เกล ยด การอ าน คำแนะนำต อการสร างน ส ยร กการอ าน ส งเสร มให เด กอ านหน งส อท ตนชอบ หร ออยากอ าน อย า บ งค บ พ อแม และคร เด กเล กต องหาทางทำให การอ านเป น เร องสน ก และทำตนเป นต วอย าง หาเวลาอ านหน งส อให ล กฟ ง ให เด กได อ านตามความเร วในการอ านของตนเอง อย าเร ง หร อจำก ดเวลา เด กท ม ป ญหาการอ านหร อเร ยนช า อาจม ป ญหาสายตา ไวแสงมากเก น (scotopic sensivity syndrome) อ าน หน งส อจากกระดาษม นหร อม เงาสะท อนแล วปวดตา น ำตาไหล เด กเหล าน อาจถ กว น จฉ ยผ ดว าเป นโรค dyslexia หร อเป นโรค ADHD ในขณะท จร งๆ แล วเด กไม ได ม ป ญหา ทางสมองแต ม ป ญหาท สายตา คร เลาแอนน บอกว า เด กท ม ป ญหาการเร ยนเก อบคร งหน งเก ดจาก scotopic sensitivity syndrome น อย าบ งค บให เด กอ านออกเส ยง ให อ านออกเส ยงหร ออ าน ในใจก ได ตามความชอบของแต ละคนหากบ งค บจะทำให เด กจำนวนหน งเกล ยดการอ าน เล อกหน งส อท น าสนใจและตรงก บช ว ตจร งของเด ก ให เด ก อ านเด กบางคนไม ชอบอ านนวน ยายแต ชอบอ านสารคด หร อ หน งส อเก ยวก บธรรมชาต ส ตว พ ช โบราณสถาน ฯลฯ คร ควรให เด กเร มต นอ านหน งส อประเภทท ตนชอบ เม ออ าน คล องและร กการอ านแล ว จ งส งเสร มให อ านหน งส อประเภท อ นๆ เพ อเร ยนร ส งสมว ธ ค ดของตนเอง การอ านไม ใช แค ม ประโยชน ให อ านออก และเข าใจเร อง แต ย งให ประโยชน ใน ม ต ท ล กค อการค ดอย างล กซ ง (critical thinking) และ จ นตนาการ (imagination) ด วย คร สามารถพ ฒนาล กเล น เพ อทำให ช นเร ยนด านการอ านสน กสนาน เก ดการอภ ปราย ให ความเห น โต แย ง ม การเล นเกม การกำหนดคำค ณศ พท ท อธ บายล กษณะของหน งส อน น ๕ คำ (หร อกว า) ให เก ด การเร ยนร ในม ต ท ล ก อย าบ งค บให น กเร ยนอ านหน งส อท ตนไม ชอบจนจบ หาก น กเร ยนเบ อจร งๆ ก ให เล กอ านได โดยให เข ยนบ นท กไว ว าได ความว าอย างไรและร ส กอย างไร และควรให น กเร ยนได จ บ กล มก นแลกเปล ยนความเห นว าหน งส อท น าอ านเป นอย างไร หน งส อท น าเบ อเป นอย างไร เพ อคร จะได เข าใจเด กแต ละ 108 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 109

56 กล ม แต ละคนและหาหน งส อท เหมาะสมมาให อ าน หร อให น กเร ยนเล อกเอง ให อ านหน งส อบางเล มโดยไม ม การทดสอบในภายหล ง เพ อ ให เด กเข าใจว าการอ านไม ใช การทดสอบ แต เป นท กษะ เป น ท กษะท ม ประโยชน ต อช ว ตในภายหน า เป นส งท เราฝ กเอาไว ใช ประโยชน ในช ว ต ไม ใช เพ อให ผ านการสอบ สอนเคล ดล บในการอ านเพ อฝ กการจ บใจความ โดยแนะให เด กลองจ นตนาการภาพในสมอง (ภาพพจน ) ระหว างการอ าน เคล ดล บการสอนว ชาวรรณคด และว ชากว น พนธ ม ราย- ละเอ ยดมาก ม การใช ภาพวาดง ายๆ ช วยกระต นความเข าใจ ผ านสายตา ม การหย ดพ จารณาคำ/ประโยค เป นระยะๆ ม การหย ดว พากษ ว จารณ พฤต กรรม หร อแรงจ งใจต อ พฤต กรรมของต วละคร จ งหวะจะโคนในการเด นกระบวนการ เร ยนร และการใช ภาพยนตร (ถ าม ) ตบท ายบทเร ยนหาก น กเร ยนเร ยนหน งส อเล มน นจนจบ และการออกข อสอบ การจ ดให ม โครงงานเฉพาะบ คคล (ใช เวลา ๒ ส ปดาห ) เคล ดล บสำค ญค อ คร พ งตระหน กว าน กเร ยนม กจะม อคต ต อการอ านหน งส อวรรณคด คลาสส ค เช นบทละครของ เช กสเป ยร ว าน าเบ อและยาก คร เลาแอนน จ งบอกเด กว า หล งจากเร ยนไปได ระยะหน งจะเป ดโอกาสให น กเร ยนโหวต ว าจะย ต หร อเร ยนต อ เพ อเป นการร บประก นว าคร ต องสอน สน กหากไม สน กย นด ย ต พบว าย งไม เคยม แม แต คร งเด ยวท น กเร ยนโหวดย ต การเร ยนบทละครโรเมโอและจ เล ยต แหล งเอกสารสำหร บสอนว ชา Reading ม มากมาย เบอร ๑ และ ๒ ท แนะนำค อ และ ระหว างท อ านหน งส อบทน คำท คร เลาแอนน ย ำค อ คร ม กเป น คนท อย ในประเภทประสบความสำเร จด านการเร ยน (และการอ าน) จ งม กไม เข าใจจ ตว ทยาของเด กท ม ป ญหาการอ าน ทำให ผมย งเจ ยม ต วหน กข นว าท ผมเข ยนบ นท กช ดน ผมอาจปล อยข เท อมากท เด ยว เพราะผมเองก คงจะอย ในกล มท ไม เข าใจล ก ต อเด กท ม ป ญหาการเร ยน เพราะต วเองและครอบคร วไม ค อยประสบป ญหาน ไม ม ประสบการณ ตรง หน งส อเล มน บอกผมว า เป าหมายสำค ญของโรงเร ยนและ ช นเร ยนเป นการปล กฝ งน ส ย และท กษะหลายอย างท เราไม ได ว ด ตอนสอบ ค อการว ดผลส มฤทธ ในการเร ยนท เราใช อย ย งม ข อจำก ด ย งไม ครอบคล มการเร ยนร เพ อความเป นมน ษย และเพ อช ว ตท ด เพ อ การอย ร วมก นอย างส นต แต คร เลาแอนน จ ดการเร ยนร ในม ต เหล าน ให แก ศ ษย ของตนอย างครบถ วน 110 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 111

57 อ กประการหน งท เป นการเร ยนร ของผมค อการเร ยนร การใช คำค ณศ พท เพ อบอกล กษณะ/ค ณค า ของเร องราวต างๆ เป นส วน หน งของการเร ยนร ท ล กและจะช วยฝ กการส อสารท ด มาก ทำให ผม น กถ งเกมคำศ พท ท คร Rafe Esquith เล าในหน งส อ Teach Like your Hair s On Fire เร องการอ าน และเร องอ นๆ คร ท ด จะสอนแบบสอดแทรกว ชาช ว ต ว ชาความจร งแห งช ว ต ว ชาท กษะช ว ตให แก เด กในท กว ชาเร ยน โดยคำน งถ งประโยชน ข อน เท าๆ ก นก บประโยชน ของว ชาเร ยน น ค ออ กข อสร ประหว างบรรท ด จากการอ านหน งส อเล มน ว จารณ พาน ช ๑๗ เม.ย. ๕๔ ศ ราณ ตอบป ญหาคร และน กเร ยน (ท มา จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students 112 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 113 บทท 8 Teachers Talk : Q&A และบทท 9 Yo! Miss J!

58 ไม ทราบว าป ญหาของคร อเมร ก นก บคร ไทยจะเหม อนและต าง ก นแค ไหน แต คำถามก สะท อนความอ ดอ ดข ดข องในการทำหน าท คร และผมชอบว ธ ตอบของคร เลาแอนน มาก โดยเฉพาะคำแนะนำให คร ย นหย ดท จะเป นผ ต ดส นใจว าจะจ ดการช นเร ยนอย างไร ไม ใช โลเลไป ตามแรงผล กด นของเด กท บางคร งก ต องการแกล งคร หร อต องการ โชว โดยท การจ ดการช นเร ยนน น ก เพ อประโยชน ในการเร ยนร ของ น กเร ยนท งห องน นเอง ผมชอบว ธ ใช กลย ทธจ ดการก บน กเร ยนจอม แก นท เต มไปด วยจ ตว ทยาท ไม ใช เพ อปราบหร อเอาชนะเด กแต เพ อ ประโยชน ของเด ก ประเด นต วอย างคำถามจากคร คร ภาษาอ งกฤษช น ม.๒ เข ยนมาปร กษาว าได ร บคำแนะนำ จากคนบางคนให ต ดหางปล อยว ด ศ ษย บางคนเพราะ เหล อขอจร งๆ คำแนะนำค อต องไม ท อถอยแต ในขณะ- เด ยวก นก ต อง ชาร จแบต ของตนเองเป นระยะๆ อย าให แบตหมด คร ว ชาภาษาอ งกฤษและการพ ด (English and Speech) ช น ม.ปลาย อาย ๒๕ ป เพ งเป นคร ป แรกเข ยนมาเล าว ามา เป นคร หล งจากลองงานอ นมาหลายงานและค ดว าร กงานคร แต ม น กเร ยนคนหน งท เป นเด กเร ยนเข ยนในใบประเม นว า คร ควรลาออกไปทำอย างอ น หร อม ฉะน นก ต องไปเร ยน ว ชาการฟ งทำให คร คนน ว ตกก งวลและไม เช อม นตนเอง คำแนะนำค อ ต วคร เลาแอนน เองก เคยประสบป ญหาแบบน เช นเด ยวก นก บคร เก งๆ อ กหลายคนเด กเข ยนแบบน คนเด ยว ต วป ญหาม กไม ใช เร องการสอนแต ถ าเด กร อยละ ๗๕ เข ยนตรงก นละก ใช เด กคนน เร ยกร องความสนใจจาก ป ญหาบางอย าง คร จ งควรช วยเหล อเด กคนน แต ไม ใช หลง เอาข อเข ยนของเด กมาทำให ตนเองท อถอย ถามความเห นเร องการให ยาร กษาโรค ADHD คำตอบค อ คร เลาแอนน ม แนวโน มจะไม เห นด วย โดยค ดว าควรช วย เหล อเด กโดยว ธ อ นๆ ก อน ทำให ผมน กถ งหน งส อ อ บาย ขายโรค (ดาวน โหลดได ท component/option,com_docman/task,cat_view/ gid,42/itemid,42/?mosmsg=you+are+trying+to+ access+from+a+non-authorized+domain.+ %28topicstock.pantip.com%29) อ กเล มหน งค อ กระชากหน ากากอ ตสาหกรรมอาหาร ( blogspot.com/2010/08/appetite-for-profit.html ) ท เด ก เยาวชนและแม แต ผ ใหญ ถ กเล ห เพท บายด านการตลาด ทำให เป นผ บร โภคโดยไม จำเป น คร เลาแอนน ให ความเห นท ตรงใจผมมากค อควรให ยาเป นทางเล อกส ดท าย ระว งตก 114 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 115

59 เป นเหย อของการโฆษณาหร อให ข อม ลด านเด ยวของบร ษ ทยา โดยไม บอกฤทธ ข างเค ยงของยา คร อ กคนหน งบอกว าหมดแรงไปก บการห ามปรามการทะเลาะ ว วาทในช นเร ยน ไม สามารถทำให ช นเร ยนม สมาธ ก บการ เร ยนได จะทำอย างไรด คำถามน ผมตอบได เลยว าให อ าน หน งส อเล มน เพ อเร ยนร ท งหล กการ ว ธ การและเคล ดล บ ในการจ ดการช นเร ยน ผ ถามเป นคร ท ไม ร ว ธ จ ดการช นเร ยน ม ว ธ ทำให น กเร ยนเห นค ณค าของการเร ยนได อย างไร เร องน ถามส นแต ตอบยาวว าคร ไม สามารถ สอน เด กได ต อง ทำให เด ก เห น เองและเร องแบบน จะค ยก นได ก ต อเม อ เด กก บคร สน ทสนมเก ดความไว เน อเช อใจก นแล วเท าน น ว ธ ของคร เลาแอนน ค อค ยก นเร องช ว ตอนาคตและรายได ท จะทำให ม ช ว ตท ด พอสมควรได แล วเปร ยบเท ยบสถ ต รายได เฉล ยของคนไม จบ ม.๖ ก บคนจบ ม.๖, คนจบอน ปร ญญา และคนจบปร ญญา ให เห นว าต างก นแค ไหนและเน องจาก ม กม คนย เด กให หย ดเร ยนกลางค น ค อยไปสม ครสอบ GED (เท ยบเท า ม.๖) เอาท หล ง คร เลาแอนน จะเอาหน งส อข อสอบ GED ท หนาเตอะให ด เพ อให ร ว าการเตร ยมสอบ GED ไม ใช เร องหม ๆ อาจยากกว าการเร ยนตามปกต ด วยซ ำ คร เลาแอนน จะสอนให เด กเข าใจ Bloom s Taxonomy of Cognitive Domain และช ให เห นว าการศ กษาจะช วยยกระด บการค ด การใช เหต ผลช วยให ม ความสำเร จในช ว ต เม อม โอกาสคร - เลาแอนน จะช ให เห นการค ดในระด บส งเคราะห และระด บ ประเม นผล ซ งจะได มาก บการศ กษาและฝ กฝน ท กคร งท เข าไปก นอาหารในห องร บประทานอาหารของคร จะ ได ย นเพ อนคร คร ำครวญถ งความอ บเฉาของช ว ตคร และ ต องการเปล ยนอาช พในท ส ดแล วตนจะเป นเช นน นหร อไม คำตอบค อ ไม หากมองให เห นค ณค าหร อโอกาสในการทำ ประโยชน ของการเป นคร ใช ช ว ตคร ให สน ก ให เก ดการเร ยนร 116 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 117

60 และก าวหน า คำแนะนำค ออย าเข าไปในสถานอโคจรเช นน น ปล อยให คนอมท กข อย ของเขาไป อ านคำถามคำตอบในบทน แล ว เห นได ช ดเจนว าป ญหาของคร ม สารพ ดด าน ท งป ญหาจากตนเอง จากน กเร ยนน กเร ยน จากระบบ บร หารโรงเร ยน จากเพ อนคร จากพ อแม ผ ปกครอง ท งหมดน นค อ ประเด นเร ยนร ของคร เป นช ว ตจร งท คร จะต องเผช ญและทำให ประสบการณ เหล าน นเป นผลเช งบวกต อช ว ตของตนเอง ว จารณ พาน ช ๑๗ เม.ย. ๕๔ ประหย ดเวลา และพล งงาน (ท มา จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson บทท 10 Time and Energy Savers

61 ท จร งไม ว าทำงานอะไร คนเราต องร จ กทำอย างประหย ดเวลา และพล งงานท งส น แต การทำหน าท คร อาจด ดพล งกายและพล งใจให เห อดแห งไปอย างรวดเร ว หากไม ร ว ธ ทำงานแบบประหย ดพล งงาน และเวลาของตน คร LouAnne แนะนำว ธ การหร อเคร องม อต อไปน แผนการสอน แผนการสอนท ถ กต องจะช วยให คร ทำงานอย างม ระบบย ดหย น และประหย ดเวลา คร เลาแอนน ไม แนะนำให ทำแผนการสอนแบบ ละเอ ยด กำหนดแผนรายป รายเด อน รายส ปดาห และรายว น ลงไป ถ งรายช วโมงหร อรายคาบและพยายามสอนตามน น เพราะจะทำให เอกสารแผนการสอนเป นนาย กำหนดให คร ต องทำตามน นอย าง กระด กไม ได โดยท ม หลายเร องจ กจ กท ทำให เส ยเวลาโดยไม คาดหมาย เก ดข นหร องานหร อการทดสอบบางอย างท วางแผนให น กเร ยน ทำโดยใช เวลา ๓๐ นาท เอาเข าจร งน กเร ยนทำเสร จในเวลาเพ ยง ๑๐ นาท หร อบางก จกรรมคร วางแผนไว ๑๕ นาท แต น กเร ยนใช เวลา ๑ ช วโมง หากคร พยายามทำและปร บแผนการสอนละเอ ยดให ตรงความเป นจร งจะเส ยเวลามากโดยไม จำเป น คร เลาแอนน แนะนำให ทำแผนการสอนแบบคร าวๆ ย ดหย น เป ดช องให ปร บได ตามสถานการณ จร งโดยเข ยนไว ว าใน ๑ ป การศ กษา น กเร ยนจะได เร ยนอะไรบ างหล งจากทำความร จ กน กเร ยนร ความสามารถและข อจำก ดของน กเร ยนแล วจ งปร บแผนให เหมาะ ต อน กเร ยนช นน นๆ แผนการสอนรายส ปดาห ก เข ยนไว กว างๆ และ ย ดหย นเป ดช องเวลาไว สำหร บก จกรรมเผ อเล อกท อาจทำก ได ไม ต อง ทำก ได แล วแต สถานการณ ในแต ละส วนของแผนการสอนระบ ไว ด วยว าตอบสนอง ส วนไหนของหล กส ตรแต ในความเป นจร งแล วคร สามารถจ ดการเร ยนร ให เก ดประโยชน แก น กเร ยนได มากกว าท กำหนดไว ในหล กส ตร โดย การสอนให น กเร ยนเร ยนร ว ธ ค ดและว เคราะห ข อม ลและสารสนเทศ หากป พ นท กษะน ไว น กเร ยนจะเร ยนได ด ในป ต อๆ ไป การป พ นฝ กว ธ ค ดว เคราะห (Critical Thinking) ให แก น กเร ยน สำค ญกว าการพยายามสอนตะล ยให ครบถ วนตามในข อกำหนด หล กส ตรและให น กเร ยนจดจำเน อหาท กำหนดสำหร บตอบโจทย ข อสอบท เน นความจำ แผนการสอนเป นเพ ยงส วนเด ยวของช ว ตจร งของการเป นคร ท ด คร เพ อศ ษย คร ม อใหม อาจต องเข ยนแผนการสอนอย างละเอ ยด แล วเร ยนร จากประสบการณ สำหร บนำมาเข ยนอย างย อและย ดหย น มากข น เปล ยนเวลาท ใช ในการวางแผนมาใช ในการจ ดการเร ยนร ให มากข น เน นใช ผลการเร ยนของน กเร ยนเป นแนวทางจ ดการเร ยนร ให 120 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 121

62 มากข น (แทนท จะย ดม นอย ก บเอกสารแผนการสอน) เม อน กเร ยน เร ยนได ช ากว าแผนในบางช วง คร ก ปร บการสอนเพ อช วย น กเร ยนจะ ร ส กได เองว าคร เอาใจใส และจะขย นหม นเพ ยร จนเร งการเร ยนใน ช วงอ นๆ ให เสร จตามแผนและหล กส ตรได เน นว าพฤต กรรม คร เพ อศ ษย จะเป นพล งกระต นการเร ยนร ของศ ษย อย างคาดไม ถ ง มอบโจทย ให น กเร ยนฝ กทำ (Independent Assignment) เป นว ธ จ ดให น กเร ยนฝ กการเร ยนร ด วยตนเองได ท กษะหลาย อย างของ 21 st Century Skills รวมท งท กษะการทำงานเป นท ม การส อสารการเจรจาต อรอง การร บฟ งผ อ น การออกความเห น การ ยอมร บฟ งความเห นท แตกต างเพราะการฝ กทำโจทย น ให ทำเป นค หร อเป นท มหลายคนเม อได รายงานแล วให น กเร ยนนำเสนอต อช น เร ยนด วย ผลทางอ อมต อคร ค อ คร ได เปล ยนบทบาทจากเป นผ สอน สาระเน อหาไปเป นผ แนะนำและให กำล งใจ (facilitator, coach) ช วยลดภาระด านเน อหา คร ต องฝ กฝนเร ยนร ว ธ กำหนดโจทย ให เหมาะแก น กเร ยน และ ให ท าทายไม ง ายเก นไปและไม ยากเก นไป รวมท งม หน งส อ เอกสาร แหล งค นคว าให เพ ยงพอเพ อให เก ดการเร ยนร ด วยตนเอง เร ยนจาก ความเข าใจของตนและจากการนำเสนอ ( สอน เพ อนๆ โปรดด Learning pyramid จะเห นว าว ธ เร ยนร ท ได ผลด ท ส ดค อสอนคน อ น) สำหร บน กเร ยนท ต องการความช วยเหล อ คร อาจช วยแนะ ข นตอนของการค นคว า หาข อม ล ว เคราะห ว าจะเล อกเช อ/ไม เช อข อม ล ไหน หากพบว าต างแหล งให ข อม ลต างก นและว ธ ฝ กทำโจทย แต ใน คร งหล งๆ น กเร ยนจะทำได เองอย างคล องแคล วโดยคร ต องบอก โจทย ให ช ดระบ เป าหมายท ต องการอย างช ดเจน จะเป นการด หร อได เร ยนร ฝ กฝนการทำงานอย างร บผ ดชอบ หากคร กำหนดให น กเร ยนแต ละคนทำส ญญาส งงาน เป นส ญญาง ายๆ แต ม ประโยชน ท งต อคร และต อน กเร ยน สำหร บคร ส ญญาจะช วยให คร ต ดตามสอดส องว าม ใครบ างท ทำงานก าวหน าช าอาจส งงานไม ท น คร จะได เข าไปช วยแนะนำ ส วนน กเร ยนจะได ประโยชน ค อฝ กความ ร บผ ดชอบและฝ กทำงานให สำเร จตามเง อนไขและเง อนเวลา 122 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 123

63 ต วอย างส ญญาส งงาน ข อกำหนด: กรอกข อความ เซ นช อแล วส งคร ข าพเจ าเข าใจว าตนเองเป นผ ร บผ ดชอบต อการทำโจทย ของ ข าพเจ า ถ าข าพเจ าเล อกเพ อนร วมงาน และเพ อนร วมงานทำงานส วน ของตนไม เสร จ ข าพเจ าก ย งต องร บผ ดชอบทำโจทย โดยจะทำ ส ญญาส งงานใหม โครงการของข าพเจ าค อ เล อก ๑ ข อ และกรอกข อความ หากน กเร ยนเล อกท จะทำโครงการ ร วมก บเพ อน ๑-๒ คน ข าพเจ าเล อกทำงานคนเด ยว เพ อนร วมงาน ๑ คน ของข าพเจ าค อ เพ อนร วมงาน ๒ คน ของข าพเจ าค อ และ ข าพเจ าเข าใจว าจะต องส งร างรายงานความก าวหน าภายในว นท... ข าพเจ าเข าใจว าจะต องส งรายงานฉบ บสมบ รณ ค อว นท... ถ าข าพเจ าเข าใจว าหากข าพเจ าไม ส งรายงานฉบ บสมบ รณ ภายใน กำหนด หร อไม พร อมท จะนำเสนอผลงานต อช น ข าพเจ าจะได ร บ คะแนนศ นย จากงานน ลายเซ นของน กเร ยน ว น เด อน ป ต วอย างโจทย แบบฝ กห ด เร องการว เคราะห เร องส น ภาพรวม ท มงานจะต องอ านเร องส น ๕ เร อง ท ระบ ไว ท กระดานประกาศ เร องส น ๓ เร องมาจากหน งส อเร ยน อ ก ๒ เร อง มาจากวารสารว ชาการ (กร ณาอย าเข ยนบนเอกสาร เพราะจะต องนำ ไปใช ในช นเร ยนอ น) น กเร ยนแต ละคนต องอ านท ง ๕ เร อง โดยอ าน คนเด ยวเง ยบๆ หร ออ านด งๆ ร วมก นในกล ม ถ าอ านด งๆ ในกล ม จะผล ดก นอ านออกเส ยงคนละเร อง หร อให คนเด ยวอ านท กเร อง ก ได กำหนดงานเสร จ งานช นน ต องเสร จส งคร ภายในว นท... น กเร ยนท กคนต องเตร ยมนำบ นท กส งต วของการทำโครงการ ให คร ด และเตร ยมพ ดค ยก บคร เร องการทำโครงการในว นท ข อกำหนด ๑. งานกล ม : อ านเร องแรก ๒. งานสำหร บน กเร ยนแต ละคน บ นท กบนกระดาษบ นท กว า ตนม ความร ส กอย างไร ชอบ/ไม ชอบอะไร ระบ ประโยคหร อวล ท ตนชอบ/ไม ชอบ ลอกประโยคเหล าน เก บไว ใช ในโอกาสต อไป (อย า ข ามตอนน เพราะต องนำไปใช ในตอนต อไป) ๓. งานกล ม : หล งจากน กเร ยนแต ละคนเข ยนบ นท กของตน แล ว ร วมก นอภ ปรายเร องราวในเร องส นแรก ทำความช ดเจนว า ตนเองเห นด วยหร อไม เห นด วยก บส วนไหนท พ ดก น เพราะอะไร น ค อการฝ กค ดด วยต วเอง อย าลอกก น 124 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 125

64 ๔. งานกล มและงานสำหร บน กเร ยนแต ละคน ทำซ ำตามข อ ๑-๓ ให ครบ ๕ เร อง เพ อว เคราะห เปร ยบเท ยบเร องส นท ง ๕ เร อง ๕. งานกล ม : อภ ปรายเร องส นท ง ๕ เร อง ทำความเข าใจว า เร องส นท ด เป นอย างไร เร องส นท ด ต องม องค ประกอบอะไรบ าง ทำรายการองค ประกอบและอธ บาย กล มควรสามารถหำได ๓-๕ องค ประกอบ (อย าก งวล คำถามน ไม ม คำตอบถ กผ ด ส งท ต องการ ค อให น กเร ยนฝ กค ด อภ ปรายด วยเหต ผล) ๖. งานกล ม: ว เคราะห เปร ยบเท ยบเร องส นท ง ๕ และจ ดลำด บ เร องส นท ด ตามเกณฑ ในข อท ๕ ท กล มร วมก นกำหนด ๗. งานกล ม : ออกแบบโปสเตอร หร อรายงานโดยใช ict เพ อ นำเสนอองค ประกอบสำค ญของเร องส นท ร วมก นค ดในกล ม เกณฑ การจ ดลำด บ ระบ เร องส น และผลการจ ดลำด บโดยกล ม ๘. งานกล ม : เล อกสมาช กกล ม ๑ หร อ ๒ คน สำหร บ นำเสนอผลงานกล มต อช น โดยให เล อกต วสำรองไว ด วย เผ อใน ว นนำเสนอสมาช กท เล อกไว ไม มาเร ยน ๙. งานสำหร บน กเร ยนแต ละคน : เข ยนคำว จารณ ส นๆ ว า สมาช กกล มแต ละคนม บทบาทอย างไรต อผลงานกล ม (โปรดว จารณ อย างสร างสรรค ) ให คะแนนการม ส วนร วมแต ละคนตามเกณฑ ๐-๑๐ อย าล มว จารณ และให คะแนนตนเอง (โปรดซ อส ตย ) ๑๐. งานสำหร บน กเร ยนแต ละคน: ตบไหล ตนเอง หร อปรบม อ ให ตนเองท ทำงานสำค ญสำเร จ (ขอแทรกว ธ การให รางว ลตนเองของ ผมสม ยเร ยนหน งส อม ธยม ผมซ อขนมทองหย บของชอบให รางว ล ตนเอง ๒ บาท) โปรดส งเกตว า ในการมอบหมายงานให น กเร ยนทำเพ อเร ยนร ด วยตนเองน น คร ต องม เป าหมายช ดเจนว าในแต ละงานม เป าหมาย ให น กเร ยนได เร ยนร อะไรบ าง รวมท งต องม เอกสารแนะนำข นตอน การทำงานเพ อให บรรล เป าหมายของการเร ยนร ตามท กำหนด และคร ต องประเม นในภายหล งด วยว าน กเร ยนได เร ยนร ตามเป าหมายหร อไม จะปร บปร งโจทย และข นตอนการเร ยนร อย างไรบ างสำหร บช นเร ยน ต อๆ ไป ผมขอเพ มเต มความเห นส วนต วของผม ว า คร ควรชวนน กเร ยน ทำ reflection หร อ AAR ว าก จกรรมน ได ช วยให น กเร ยนได ฝ กฝน และเร ยนร อะไรบ าง เท าก บเป นการตอกย ำค ณค าของบทเร ยนต อช ว ต ในอนาคตของน กเร ยน ซ งจะเป นการสร างแรงบ นดาลใจต อการเร ยนร อ กทางหน ง หล งจากน กเร ยนค นก บการทำงานเพ อเร ยนร ด วยตนเองจาก โจทย ส นๆ ใช เวลาส นๆ ข นต อไปค อการทำโครงงาน โครงงาน (Individual Portfolio) โครงงานเป นโจทย ระยะยาว และยากข น ท น กเร ยนทำเพ อ เร ยนร และฝ กฝนการร บผ ดชอบการทำงานและส งผลงานตามเวลา โดยควรเร มด วยโจทย งานระยะส น ๑-๒ ส ปดาห ท ไม ม ช วงป ดยาว 126 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 127

65 หร อก จกรรมพ เศษท รบกวนสมาธ หร อความสนใจต องาน ค น ควร เร มด วยงานท เก ยวข องก บสาระในหล กส ตร และเป นท น าสนใจ ให ความร ส กท าทาย ต อน กเร ยน และเป ดช องให ม การค นคว า และ ผล ตผลงานสร างสรรค ได มาก ในระด บความร ความสามารถของ น กเร ยน ในถ อยคำของผม น ค อการเร ยนร แบบ PBL (Project-Based Learning) ท ควรเป นว ธ การเร ยนร หล กของน กเร ยนต งแต ป.๑ ถ ง ม.๖ ข นไปจนถ งระด บอ ดมศ กษา เพราะว ธ เร ยนร แบบน จะให Learning Outcome ท ล กและเช อมโยง เป น 21st Century Learning ท ให 21 st Century Skills อย างแท จร ง จร งๆ แล วคร ท ใช การเร ยนร แบบทำโครงงาน ต องฝ กท กษะ การเป นคร แบบใหม ท ไม ใช คร สอน แต เป นคร ฝ ก (โค ช) หร อคร ผ อำนวยการเร ยนร (facilitator) ต วอย างของโครงงานต อไปน ซ งม ความซ บซ อนส ง ต องการ ท กษะการค ดระด บส ง ได แก การว เคราะห ส งเคราะห และประเม น สำหร บน กเร ยนช น ม.๕ เป นต วอย างท ผมแปลถอดความมาจาก หน งส อ Teaching Outside the Box เป นเร องเก ยวก บคน Native Americans & Puritans โครงการเร อง : The American Experience ช อ... ช วงเวลาเร ยน... ข อกำหนด น กเร ยนต องทำงานท กช นท ระบ ข างล าง แต จะทำ ตามลำด บก อนหล งอย างไรก ได เม อทำงานจบแต ละช น นำมาให คร เซ นช อท ช องว างด านหน าช นงานในเอกสารน เพ อร บทราบว าน กเร ยน ทำงานส วนน แล ว โครงการน ม น ำหน กคะแนนเท าก บคร งหน งของคะแนนในภาค การศ กษาน... ๑. อ าน The Historical Setting ท หน า ๒-๓ ของ หน งส อเร ยน และเตร ยมสร ปสาระสำค ญด วยวาจาต อคร... ๒. ไปค นคว าจากห องสม ดโรงเร ยน มหาว ทยาล ย หร อห อง สม ดสาธารณะ หาเอกสารท ม สาระเร องราวเก ยวก บชนเผ า ด งเด มในอเมร กา ในช วง ค.ศ.๑๕๐๐-๑๗๐๐ ให ได เอกสาร ท เข ยนอย างด และน าสนใจ เน องจากน กเร ยนจะต องใช เอกสารน ทำงานช วงต อไป ระบ เอกสารท ได ข างล าง ช อเอกสาร หร อเว บไซต... ผ เข ยน (หร อบรรณาธ การ หร อผ ออกแบบ) ๓. จงทำก จกรรมต อไปน อย างน อย ๑ อย าง ก. เข ยนบทสร ปเปร ยบเท ยบ ๒ เผ า ระบ ความเหม อนและ ความต างของการจ ดร ปแบบส งคม, ว ฒนธรรม, บ าน- เร อน, การแต งกาย, ศ ลปะ และอ นๆ 128 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 129

66 โครงการเร อง : The American Experience ข. วาดภาพ ๒ เผ า แสดงล กษณะการแต งกาย, ว ฒนธรรม, บ านเร อน, ศ ลปะ และอ นๆ ค. เตร ยมนำเสนอส นๆ ๓-๕ นาท ด วยวาจา เก ยวก บ ๒ เผ า หร อมากกว า ๒ ในเร องว ถ ช ว ต, ว ฒนธรรม, เส อผ า เคร องแต งกาย, ศ ลปะ, ดนตร, การเต นรำ และอ นๆ... ๔. จงอ านเร อง American Events/World Events time lines ในหน งส อเร ยนหน า ๔-๗ เล อก ป ท ม เหต การณ สำค ญ ๓ ป (เช น ค.ศ.๑๖๐๙ กาล เลโอ สร างกล อง โทรท ศน เคร องแรก) แล วค นคว าหาเร องราวรายละเอ ยดเพ ม ข นจากห องสม ดหร อแหล งค นคว าอ นๆ บอกรายการของ แหล งค นคว าด งน - ช อส งพ มพ หร อ Web page URL:... - ช อผ เข ยน หร อ site sponsor :... - ช อส งพ มพ หร อ Web page URL:... - ช อผ เข ยน หร อ site sponsor :... หมายเหต ท จร งรายละเอ ยดของโครงงานย งม ต อ แต ในหน งส อ ฉบ บ Kindle Edition ท ผมม อย ส วนต อจากน ขาดหายไป จ งไม สามารถถอดความมาใส ไว ได แต เท าท ม พอจะช วยให เห นแนวทาง การออกแบบโครงงาน เน องจากโครงงานน เป นก จกรรมท คาดหว งให เก ดการเร ยนร บ รณาการและล ก รวมท งม น ำหน กคะแนนส งมากว ธ การให คะแนน จ งเป นเร องสำค ญมาก คร ต องวางแผนและกำหนดเกณฑ การให คะแนนไว ล วงหน าและให คะแนนเป นระยะๆ ตามข อกำหนดเพ อจะได ไม เป นภาระมากตอนให คะแนนส ดท าย เม อน กเร ยนส งงานแต ละช วง คร เลาแอนน จะเซ นช อย อพร อม โค ดระด บคะแนนกำก บไว โดยใช ส หม กท น กเร ยนไปลบเข ยนใหม ไม ได เม อถ งตอนส ดท ายคร ก เพ ยงแต บวกคะแนนแล วเฉล ยก จะได คะแนนโดยจะม การปร บคะแนนตามการแก ไขข อผ ดพลาดบกพร อง การทำงานเพ มและความพยายามของน กเร ยน คะแนนจากการทำโครงงานน อาจให คะแนนในอ กว ชาหน ง ด วยก ได เช น ในโครงงานม การเข ยนเร ยงความ นอกจากให คะแนน โครงงานแล วอาจให คะแนนในว ชาไวยากรณ ด วยโดยม หล กการท สำค ญค อคนท ขย นเร ยนและแสดงความก าวหน าในการเร ยนร จะได คะแนนส ง น กเร ยนท ลอยชายไปมาเอาแต เย าแหย เพ อนไม เร ยน จะได คะแนนต ำ 130 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 131

67 บทน ว าด วยเร องเคล ดล บในการประหย ดพล งงานและเวลาของ คร แต จะเห นว าสาระจร งๆ ค อ การจ ดการเร ยนร ให ศ ษย ได เร ยนร 21 st Century Skills โดยท คร ไม เหน อยเก นไปจะหมดไฟ ว จารณ พาน ช ๑๑ ก.ค. ๕๔ ย ส บป จากน ไป (จบ) (ท มา จ บความจาก Teaching Outside the Box : How to Grab Your Students 132 สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย by Their Brains เข ยนโดย LouAnne Johnson เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 133 บทท 11 Twenty Years from Now

68 การเป นคร เพ อศ ษย ให ค ณค าและการตอบแทนต อช ว ตมาก กว าส งตอบแทนท เป นว ตถ หลายเท าอาจเป นส บเท า...ความอ มใจท เห นศ ษย ได ด และการตอบแทนทางใจเม อ ๒๐ หร อ ๔๐ ป ให หล ง ศ ษย มาแสดงความขอบค ณ ย ส บป หร อส ส บป ให หล งคร อาจจำน กเร ยนไม ได แต น กเร ยน จะจำคร ได โดยเฉพาะอย างย งเหต การณ ท ประท บใจศ ษย ไม ร ล ม โดยท คร ไม ค ดว าส งท ตนทำจะม ความหมายถ งขนาดน นต อน กเร ยน ในสหร ฐอเมร กา บร การของน กส บท ม คนว าจ างมากท ส ดไม ใช เร อง สาม ภรรยานอกใจก นแต เป นการว าจ างให หาต วหร อท อย ของคร เก า เพ อจะได ต ดต อหาทางขอบค ณในส งท ศ ษย ประท บใจและร ส กในบ ญ ค ณไม ร ล ม ส งท น กเร ยนประท บใจและขอบค ณไม จำเป นต องเป นการท คร เอาอกเอาใจหร อแสดงความร กน กเร ยน อาจเป นความเคร งคร ด ของคร ก ได และในตอนเป นเด กศ ษย ผ น นอาจร ส กไม ชอบคร ก ได แต เม อโตข นก ประจ กษ ว าท คร ทำไปน นเพราะความเอาใจใส หว งด ต ออนาคต ของศ ษย ด งเร องเล าของคร เลาแอนน ท ไปชมพน กงานธนาคารว า ลายม อสวย พน กงานผ น นจ งเล าว าเพราะคร ป.๒ กวดข นโดนต ม อ บ อยๆ เพราะลายม อไม เร ยบร อย ตนเองอยากให คร ร กจ งหม น ค ดลายม อ แต ก ไม เคยได ร บคำชมตอนน อยากขอบค ณคร คนน น แต ก หาต วไม พบเส ยแล ว คร เลาแอนน เล าว า ได ร บจดหมายเล าความประท บใจคร ประมาณ ๑๐ เท าของจดหมายบ นไม พอใจคร แสดงว าแม หลายส ง หลายอย างในส งคมจะเปล ยนแปลงไป แต ค ณค าของความเป นคร ท เอาใจใส และปรารถนาด ต อศ ษย ไม เปล ยน การเป นคร เพ อศ ษย ให ค ณค าและการตอบแทนต อช ว ตมากกว า ส งตอบแทนท เป นว ตถ หลายเท า อาจเป นส บเท า...ความอ มใจท เห น ศ ษย ได ด และการตอบแทนทางใจเม อ ๒๐ หร อ ๔๐ ป ให หล ง ศ ษย มาแสดงความขอบค ณ ว จารณ พาน ช ๑๗ ก.ค. ๕๔ (ท มา สอนนอกกรอบ : ย ทธว ธ จ บใจศ ษย เตร ยมทำการบ านเพ อการเป นคร 135

69